Техас

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
США-н штатше

Техас штат
англ. State of Texas

Флаг Техаса Печать Техаса
Техаса штатын тистыже Техаса штатын печатьше
Техас штат штат США-н картыштыже

Штатын девизше

«Келшымаш»

Штатын мурыжо'

«Texas, Our Texas»

Штатын мыскара лӱмедышыже

«Шкет шӱдырын штатше»[1]

Рӱдӧ ола

Остин

Эн кугу ола

Хьюстон

Кугу ола-влак

Сан-Антонио, Даллас, Остин, Форт-Уэрт, Эль-Пасо

Калык чот

29 183 290[2] (2020 ий)
2-ше  США мучко
калык чаклык
42,9 еҥ./км²
26-ше США мучко

Кумдык

2-шо вер
чылаже
696 241 км²
вӱд ӱмбал
17 406 км² (2,5 %)
лопкыт
25°50' с. ш. гыч 36°30' с. ш. марте, 1 244 км
кужыт 93°31' з. д. гыч 106°38' з. д. марте, 1 270 км

Теҥыз ӱмбал гыч кӱкшыт

эн кугу 2 667,4 м
кокла 520 м
эн изи
0 м

Штат статусым налмаш

1845 ий 29 декабрь
28 шотлымаш почеш
статусым налме деч ончыч
Техас Техас Республик

Губернатор

Грег Эбботт

Вице-губернатор

Дэн Патрик

Законым лукшо орган

Техас Легислатур
кӱшыл палате Техасын сенатше
ӱлыл палате Техас Ӱшанъеҥ-влак палате

Сенатор-влак

Тед Круз
Джон Корнин

Шагат ӱштӧ

Рӱдӧ жап:
GMT−6/−5

Кӱчыкемдымаш

TX

Официал сайт

texas.gov

Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиаште медиафайл-влак

Map of USA TX.svg

Техас[3][4] (англ. Texas, америкысе еҥ ойлымыла: [ˈtɛksəs], верысе: [ˈtɛksɪz]; исп. Texas, еҥ ойлымыла: [ˈtexas] (Звук колышташ)) — США-н кечывалвелыштыже улшо штат[5]. США-ште кумдык шот дене Аляске деч вара 2-шо верым айла (696 241 км²), 2020 ийыште США калык чотым шотлымо почеш Калифорний деч вара 2-шо верым айла (29 183 290 еҥ[6]) да ВРП дене[7]. Техас американ ялозанлыкын, вольык ончымын, туныктымашын, нефть да химический йӧнозанлыкын, финанс институтын ик рӱдержылан шотлалтеш. Штатын рӱдолаже — Остин; административ шеледымаш — округ-влак (254).

Штатын лӱмжӧ «tejas» испан мут гыч шочын, а тудыжо «táysha» индеец мут гыч лийын, каддо тукымын йылмыштыже «йолташ»[8], «ушемъеҥ» манмым ончыкта (тыге кумдыкым шымлыше икымше испан шымлыше-влак хасинай тукымын конфедерацийыш пурышо индеец-влакым маныныт). Штатын американ аббревиатурыжо — TX[9].

Палемдымаш

  1. Одинокая звезда Техаса (руш.). Lenta.ru. Тергыме кече: 25 ӱярня 2020. Архивлыме 10 шыжа 2019 ий.
  2. 2020 Census Apportionment Results. United States Census Bureau (26 вӱдшор 2021). Тергыме кече: 29 вӱдшор 2021. Архивлыме 26 вӱдшор 2021 ий.
  3. Соединенные Штаты Америки // Атлас мира / сост. и подгот. к изд. ПКО «Картография» в 2009 г. ; гл. ред. Г. В. Поздняк. — М. : ПКО «Картография» : Оникс, 2010. — С. 168—169. — ISBN 978-5-85120-295-7 (Картография). — ISBN 978-5-488-02609-4 (Оникс).
  4. Теха́с // Словарь географических названий зарубежных стран / отв. ред. А. М. Комков. — 3-е изд., перераб. и доп. — М. : Недра, 1986. — С. 365.
  5. Указатель географических названий // Атлас мира / сост. и подгот. к изд. ПКО «Картография» в 2009 г. ; гл. ред. Г. В. Поздняк. — М. : ПКО «Картография» : Оникс, 2010. — С. 245. — ISBN 978-5-85120-295-7 (Картография). — ISBN 978-5-488-02609-4 (Оникс).
  6. 2020 Census Apportionment Results (англ.). U.S. Census Bureau (26 вӱдшор 2021). Тергыме кече: 29 вӱдшор 2021. Архивлыме 26 вӱдшор 2021 ий.
  7. Gross domestic product (GDP) by state (millions of current dollars). Bureau of Economic Analysis. Тергыме кече: 8 теле 2017. Архивлыме 31 сорла 2017 ий.
  8. Хансон-Хардинг, Александра. Техас. Детская пресса.. — 2001. — ISBN 978-0-516-22322-3.
  9. Alexandra Hanson-Harding. Texas. — Children's Press, 2001. — 80 с. — ISBN 978-0-516-22322-3. Архивысе копий 19 сорла 2020 гыч

Кылвер-влак

  • texas.gov (англ.) — официальный сайт штата Техас