Телымсе вишне

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Тергыме статья
Телымсе вишне
Фильмын Европысо ӱмбалже
Фильмын Европысо ӱмбалже
Жанр мелодраме
Режиссёр Игорь Масленников
Сценарийын
авторжо		 Владимир Валуцкий
Тӱҥ
рольышто		 Елена Сафонова
Нина Русланова
Лариса Удовиченко
Виталий Соломин
Ивар Калныньш
Оператор Юрий Векслер
Композитор Владимир Дашкевич
Художник-постановщик Белла Маневич
Кинокомпаний «Ленфильм» киностудий. Икымше усталык ушем
Кужыт 91
Эл
Йылме руш йылме
Ий 1985
Вес фильм Телымсе вишне-2
Кинопоиск ID 45356
IMDb ID 0090371

«Телымсе вишне» — совет художественный фильм, тудым режиссёр Игорь Масленников 1985 ийыште «Ленфильм» киностудийыште войзен. Трилогийын икымше ужашыже улеш.

Сӱрет ойырлымекыже вич ияш эргыж дене шкетын кодшо, чын еш илыш да ваш-ваш йӧратымашым шонышо ӱдырамаш нерген каласкала. Пиалым кычалын, тудо ватан коллегыже дене романым тарата, но садыже ешыжым кодаш ок тошт.

1986 ийыште фильмым «Кӱлешан чонгӧргӧ проблемым шымлымылан» премий дене палемдыме, тӱҥ рольым модшо Елена Сафонова эн сай ӱдырамаш рольлан икмыняр премийым налын, а композитор Владимир Дашевичлан эн сай музыклан наградым кучыктеныт[1].

1990 ийыште Маслёнников саде актёр-влак денак фильмым умбакыже шуен войзен, а 1995 ийыште экраныш сӱретын кумшо ужашыже лектын.

Сюжет

Сюжет рӱдыштӧ — самырык ӱдырамаш Ольган (Елена Сафонова) историйже, тудо ойырлен да шкетынак вич ияш эргым ончен кушта. Тудын пачерже, оҥай пашаже, йолташ ватыже-влак да йӧратыме пӧръеҥже — коллегыже Вадим (Виталий Соломин) уло, тудо Ольгам йӧрата, но ватыж деч ойырлаш ямде огыл. Действий Ленинградыште (кызыт — Санкт-Петербург) эрта.

Ольга дене пошкудышто илыше йолташ ватыже-влак, автобазын бухгалтерже Лариса (Нина Русланова) ден йочасад воспитатель Валентинан (Лариса Удовиченко) шке илышыштышт тыгак проблемышт уло. Ларисам ойырлышо да шкетынак эргым ончен кушта, а Валя качыжын, ушкалыше хоккеист Александрын (Сергей Паршин) жапын-жапын кырымыж дене орлана.

Ольга пешак еш возакым ыштынеже да моло пӧръеҥ-влак дене палласа. Валентина дене уна лиймыже годым тудо Александрын однокурсникше-влакым — Вениаминым (Александр Леньков) ден Гербертым (Ивар Калныньш) вашлиеш. Ончыч тудо 36 ияш Вениамин дене вашкылым ышташ тӧчен онча, тудыжо ик ганат ватан лийын огыл да аваж дене ила. Нунын кӱчык вашлиймашышт чеверласымаш дене мучашлалтеш. Вара ӱдыр почеш Моско гыч дипломат Герберт кошташ тӱҥалеш. Тудо мотор да сай илыш сеҥымашан айдеме, Швейцарийыште престижан пашаже уло, Ольга ден тудын изи эргыж верч тургыжлана да вашке тудлан ойым ышта. Но тидын нерген Вадимын пален налмекше, самырык мужырын вашкылышт пыта. Вадим Ольгам Гербертым коден каяш да тудын деке пӧртылаш сӧрвала. Тудыжо кӧна, но нунын пиалышт кужун ок шуйно, пӧръеҥ тугак ешым коден каяш ок тошт.

Пашам ыштымаш

Режиссёр Игорь Масленниковын войзаш шонен пыштымыже марте фильмын сценарийже кум ий годсек «Ленфильм» киностудийыште киен. Илья Авербах ден Сергей Микаэлянын сценарийым совет киностандартлан келыштараш ончычсо тыршымышт арам лийын. Но Масленников съёмкым ышташ разрешенийым налын кертын, тидын годым условийым ыштен: Герберт лӱман персонаж, эн тӱҥалтыш концепций дене шонен пыштымылан келшышын,австриец огыл, а йот элыште пашам ыштыше СССР-ын гражданинже лиеш. Фильмын оласе сценыже—влак Ленинградыште сниматлалтыныт, а ола ӧрдыжысӧ эпизод-влак — Выборг воктене. Валян пачержым Фонтанкыште Толстойын пӧртыштыжӧ ыштеныт, а интерьерлык сцене-влакым «Ленфильм» киностудийын павильоныштыжо войзымо[2].

Фильмыште Алла Пугачёван мурымо «Кучо мыйым, олым пырче, кучо» да «Чытамсырланымаш деч кӱшкырак кӱзӧ» муро-влакын фонограммыштым кучылтмо[3].

Ларисан рольжо Нина Руслановлан актёр профессийыш пӧртылмаш лийын. Е. Б. Вахтангов лӱмеш театр гыч кайымекыже, тудо паша деч посна кодын да профессийымат вашталтыме нерген шоналтен. Но фильмын сеҥымашыже режиссёр-влакын актрисе дек кумылыштым пӧртылтен да тудлан съёмко нерген ойым ышташ тӱҥалыныт. Оператор Юрий Вексерын йодмыж почеш Елена Сафонова жаплан тамак шупшмым чарнен, тидыже тудын чурий тӱсыштыжӧ сайын каласалтын. Фильмыште пирсысе сцене уло, кушто Ольга Вадим ваштареш кӱза. Тиде персонажым кугу планыште Виталий Соломин модеш, но кадрыште йолжо Сергей Шакуровын[2].

Фильмын кокымшо ужашыштыже Ирина Мирошниченкон модмо Вадимын ватыжын йӱкшӧ Светлана Крючкован. Герой-влакын йоча-влак дене пырля йочасадыш кайыме сценыште Крючкова Сафонован, Русланован да Удовиченко героиньыштым йӱкаҥден да Алла Пугачёван репертуарже гыч «Айсберг» мурым йоҥгалтарен. Актрисе-влак моло проектлаште пашам ыштымыштлан кӧра тиде эпизодым йӱкаҥдымашке толын кертын огытыл[2].

Сӱретын премьерже 1985 ий 21 октябрьыште лийын да ончышо-влаклан чот келшен[4]. Тӱҥ рольлаште эн тӱҥалтыште Наталья Андрейченко ден Сергей Шакуров войзалтшаш улыт улмаш. Но нуно пытартыш татыште тореш лийыныт, тыге фильмыште Елена Сафонова ден Виталий Соломин модыныт[5].

Рольлаште

Актёр Роль
Елена Сафонова Ольга Николаевна Ольга Николаевна
Виталий Соломин Вадим Михайлович Дашков Вадим Михайлович Дашков
Ивар Калныньш Герберт Мартинович Герберт Мартинович
Нина Русланова Лариса Павловна автобазыште бухгалтер, Ольган йолташ ватыже Лариса Павловна
Лариса Удовиченко Валентина йочасад воспитательнице, Ольган йолташ ватыже Валентина
Александр Леньков Вениамин озакмарий Вениамин
Сергей Паршин Александр хоккеист, Валян качыже Александр
Алла Осипенко Софья Николаевна Ольган ончычсо авалийшыже Софья Николаевна
Миша Подущак Антон Ольган эргыже Антон
Анатолий Сливников Василий автобус водитель Василий

[3]

Сниматлыше тӱшка

Награде-влак

Сюжет илыш чынан лийын, тидлан кӧра фильм 1985 ийысе ик эн кумдан палыме киносӱрет лийын, икмыняр совет ден тӱнямбал наградым поген[4]. 1986 ийыште тудо Алма-Аташте Всесоюзный кинофестивалыште ончыкталтын да «Кӱлешан чонгӧргӧ проблемым шымлымылан» премийым да эн сай ӱдырамаш рольлан премийым сеҥен налын, тудыжым актрисе Елена Сафонова налын. Тылеч посна, актрисылан Мадридыште Тӱнямбал кинофестивалыште эн сай ӱдырамаш рольлан призым кучыктымо, а композитор Владимир Дашкевич фильмлан эн сай музыклан «Советский экран» журналын премийжым налын[3][6].

Книга

Репина Н. А. «Чылажат сайлан. „Телымсе вишне“ фильмын негызшылан вочшо йӧратымаш историй». М.: Астрель, 2012. — 317 с., 2000 экз.[4][7]

Фильмым умбакыже шуйымаш

Вич ий гыч Игорь Масленников нуно актёр-влак денак фильмым умбакыже шуен войзен, а 1995 ийыште экраныш сӱретын кумшо ужашыже лектын[8][9].

«Телымсе вишне-2» (1990)

Тиде серийыште кокымшо фильм, сиквел улеш[8][10].

Тӱҥ героине шке илышыжым сайын вораҥдарен. Тудо эргыже дене пырля США-ш кудалын, сай илыш сеҥымашан американ амалкалчын ватыже да вич ияш Катя ӱдыржын аваже лийын. Куд ий уке лиймек, тудо СССР-ыш пӧртылеш да вучыдымын шкенжын ончычсо йӧратыме таҥжым — Вадимым — вашлиеш. Тудо тошто семынак ватан да ынде икмыняр ий годсек самырык еҥгаже уло, но Олям шарналтен, омышто веле пиалан лиеш. Ольган пӧртылмыжым пален налмекше, тудо молгунамсылак чылажат мӧҥгеш пӧртылеш манын ӱшана, но тидыже ок лий. Ольга Вадимым изи ӱдыржӧ дене палдара, тудыжол моткочак Вадимлан келшен толеш. Катя тудын ӱдыржӧ манын, пӧръеҥын шолып шонымашыже шочеш. Тудо чӱчкыдынак тиде кӱчык вашлиймашым шарналта, омыж дене Ольга ден ӱдырым ужеш[9][11].

«Телымсе вишне-3» (1995)

Икымше кок фильмын материалже-влакым кучылтын ыштыме триквел[12].

Действий 1995 ийыште Лос-Анджелесыште, Парижыште да Санкт-Петербургышто эрта. Ольга ойырлымыжым лишыл еҥ-влак деч чот шылта да Вадим дене вашлияш тырша. Вадим, шке илышыжын кӱлдымашан улмыжым умыленат, ончылгоч шижде вес элыште насыллыкым налеш да тушко илаш кая. Тиде событий ончылгоч каласен кертдыме лиймашке конда. Йӧратыме ӱдырамашыже — Ольга — да нунын кушкын шушо Катерина ӱдырышт дене вашлиймаш тудын илышыжым кӧргӧ тичмашлык дене тема, кужун вучымо пиалым да куаным конда[13].

«Телымсе вишне-4» (кылмыктыме)

2017 ийыште Санкт-Петербургысо «Троицкий кӱвар» студийыште ныл сериян телевизионный художественный фильмым войзаш тӱҥалыныт, тудын пашаче лӱмжӧ «Телымсе вишне-2016. Еш сагын мучашыже» лийын. Сӱрет Николай Котяша ден Евгений Черепановын режиссёрлык дебютышт лийын. Сценарийын авторжо да художественный вуйлатыше семын ончычсо кум ужашым ыштыше Игорь Масленников лийын. Но икмыняр жап гыч проектым чарен шогалтыме[14][15].

Событий кызытсе жапыште эрта. Вадим колымылан пел ий эртен. Санкт-Петербургышто эртыше астрофизике симпозиумын кышкареш Ольган йочаже-влак — Антон ден Катя — Российыш толыт. Нунын ныл кече лиймышт жапыште рашемеш: Францийыште Вадимын пӧртшылан оза лияш шонышо-влак лектыныт. Ӱдыр шке ешыжын кӱлешлыкшым арален кодаш шонен пышта. Катя ден Антон шке шымлымашыштым тӱҥалыт...

Тыгак ончо

Палемдымаш

  1. ↑ Зимняя вишня, 1985. 1985 / СССР. Kinoafisha.info. Тергыме кече: 20 шыжа 2023.
  2. ↑ 1 2 3 4 Сериал Зимняя вишня. Вокруг ТВ. Тергыме кече: 9 шорыкйол 2024.
  3. ↑ 1 2 3 4 Зимняя вишня (1985). Кино-театр.ру (12 сӱрем 2023). Тергыме кече: 9 шорыкйол 2024.
  4. ↑ 1 2 3 Татьяна Уланова. Это её «Зимняя вишня»! Как лав-стори известного сценариста стала фильмом. Аргументы и факты (12 ӱярня 2023). Тергыме кече: 9 шорыкйол 2024.
  5. ↑ Анна Велигжанина, Владимир Сергеев. «Зимней вишне» - 25. Вместо Сафоновой должна была играть Андрейченко [видео]. Комсомольская правда (25 теле 2010). Тергыме кече: 9 шорыкйол 2024.
  6. ↑ КИНО: Энциклопедический словарь, главный редактор С. И. Юткевич, М. Советская энциклопедия, 1987, с.539
  7. ↑ Как актриса Надежда Репина стала прототипом главной героини фильма «Зимняя вишня». Культурология.РФ. Тергыме кече: 9 шорыкйол 2024.
  8. ↑ 1 2 Зимняя вишня 2 (1990). Кинопоиск. Тергыме кече: 9 шорыкйол 2024.
  9. ↑ 1 2 Зимняя вишня 2 (фильм, 1990). 1990, мелодрама, Россия, США. Film.ru. Тергыме кече: 9 шорыкйол 2024.
  10. ↑ «Зимняя вишня 2», СССР (Soviet Union), 1990. Архивысе копий 8 сорла 2021 гыч (англ.) // imdb.com
  11. ↑ «Новейшая история отечественного кино 1986—2000». Кинословарь, том III. — СПб.: «Сеанс», 2001. — С. 78. — 624 с.
  12. ↑ «Зимняя вишня 3», Россия (Russia), 1995. Архивысе копий 8 пургыж 2017 гыч (англ.) // imdb.com
  13. ↑ Зимняя вишня 3 (ТВ, 1995). Кинопоиск. Тергыме кече: 9 шорыкйол 2024.
  14. ↑ Зимняя вишня-4 (2022). Кино-театр.ру. Тергыме кече: 9 шорыкйол 2024.
  15. ↑ Светлана Мазурова. Игорь Масленников: Сегодня зритель приучен Голливудом к аттракционам. Игорь Масленников снимет продолжение своего знаменитого фильма. Российская газета (7 вӱдшор 2016). Тергыме кече: 9 шорыкйол 2024.

Кылвер-влак

"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Телымсе_вишне&oldid=1164319" гыч налме