Стоматологын тӱнямбал кечыже
| Стоматологын тӱнямбал кечыже | |
|---|---|
 Стоматолог-эмлыше пашаште (2007 ий 25 вӱдшор). | |
| Тӱрлылык | профессионал пайрем |
| Вес семын |
Стоматологын кечыже Пӱй эмлышын кечыже |
| Палемдат | Мланде |
| Пайремлымаш |
9 пургыж ий еда (Стоматологын кечыже), 6 ӱярня ий еда (Пӱй эмлышын кечыже) |
| Йӱла | стоматолог-эмлыше-влакым (пӱй эмлыше врач, дантист-влакым) саламлымаш да кумылаҥдымаш |
| Кылдалтын | Аполлония Александрийскаям жаплыме дене |
«Стоматологын тӱнямбал кечыже» (англ. International Day of dentist) — стоматолог-эмлыше-влакын официал огыл профессий пайремышт, планете мучко ий еда, 9 февральыште палемдалтеш. Российыште да ятыр моло эллаште ий еда, 6 мартыште, эше ик профессионал пайрем палемдалтеш — «Пӱй эмлызын тӱнямбал кечыже» — пӱйым эмлыше врач кыдалаш тунемме школым пытарыше, тидын дене стоматолог деч ойыртемалтеш).
9 февраль ден 6 март пайрем кече-влак каныш кечылан огыт шотлалт.
Историй ден пайрем
«Стоматологын тӱнямбал кечыже»
Стоматологий медицинын ик эн тошто ужашыжлан шотлалтеш гынат (Пакистанын Белуджистан провинцийысе кӱнчымаште мемнан эра деч ончыч VI—IV курымышто илыше-влакын капыштым муыныт, нунын пӱйыштышт 1–3 мм лопкытан да 3,5 мм келгытан рож лийын[1]) «Стоматологын тӱнямбал кечыже» — таҥастараш гын, пеш самырык профессий пайрем.
«Стоматологын тӱнямбал кечыжым» пайремлыме кечым тыглай палемдыме огыл. Пайрем католик черкын шнуй христиан индыралтше Аполлония Александрийскаям шарныме кечын толеш, тудыжым христиан вера деч кораҥаш тореш лиймыжлан язычник-влак шучкын орландареныт. Шнуй ӱдырамаш чыла орлыкым чытен, да, 249 ий 9 февральыште орландарыше-влакын йодмыштым ок шукто гын, тудым ылыжтыме тулеш казнитлаш лӱдыктымек, шкежак куржын миен, тулыш тӧрштен да илышынек йӱлен колен. Шнуй Аполлониян атрибутшо семын, орлыкын пӱрымашыж дене келшышын, пӱй але азыр лийыныт. Тылеч вара тыге ойлат: «Santa Apollonia!» («Святая Аполлония!») кычкырал веле, пӱй корштымат чакна.
Россий Федерацийыште «Стоматологын тӱнямбал кечыжым» 9 февральыште улыжат икмыняр ий гына палемдат, но тиде пайрем ий еда утыр чаплана.
Икмыняр эллаште ты кечын чиновник[2] ден пациент врач-стоматолог-влакым профессионал пайремышт дене саламлат.
«Пӱйым эмлышын тӱнямбалысе кечыже»
«Тӱнямбал стоматологын кечыжым» пайремлыме деч посна Российыште да моло тӱнямбал эллаште ий еда, 6 мартыште, эше ик профессионал пайрем — «Пӱй эмлызын тӱнямбал кечыже» палемдалтеш (пӱй эмлызе стоматолог деч тидын дене ойыртемалтеш: пӱй эмлызе кыдалаш шинчымашан, а стоматолог кӱшыл шинчымашан улеш[3]). Тиде профессий пайрем тӱнямбалне икымше стоматологий бор машинам шонен лукмо дене кылдалтын, (йолкӱзӧ приводан, шӱдырымӧ орава гыч ыштыме), тиде лийын 1790 ий 6 мартыште Вашинтон гыч америкысе пӱйым эмлыше врач да Джордж Вашингтонын пӱйым эмлызыже шонен луктыныт. Тӱняште икымше электрический бормашина 1907 ийыште гына ышталтын.
Тыгак ончо
Палемдымаш
- ↑ Сегодня — Международный день стоматолога. Архивысе копий 18 ага 2013 гыч ИА «Татар-информ» // tatar-inform.ru (9 февраля 2010 года)
- ↑ 9 февраля — Международный День стоматолога. Архивысе копий 5 ӱярня 2016 гыч Информационное агентство «Рес» Государственного комитета информации и печати Республики Южная Осетия // cominf.org (9 февраля 2010 года)
- ↑ Сергей Лесков, колумнист. «Любите зубных врачей!» — 6 марта отмечается Всемирный день стоматолога. И 9 февраля тоже отмечается Всемирный день стоматолога. Путаница возникла из-за двух принципиально разных подходов к медицине. Архивысе копий 22 ӱярня 2018 гыч Газета «Вечерняя Москва» // vm.ru (5 марта 2015 года)