Пошкырт йылмын кечыже

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Пошкырт йылмын кечыже
Башкорт-теле-коно.jpg
Тӱрлылык Тӱвыра
Вес семын Башҡорт теле көнө
Ышталтын Пошкырт Республикын Вуйлатышыжын Радий Хабировын шӱдымыж почеш
Палемдат 2019 ий гыч
Кече 14 теле
Кылдалтын пошкырт поэт да уш-акылым сотемдарыше Мифтахетдин Акмуллан шочмо кечыже дене

Пошкырт йылмын кечыже — пошкырт йылмым аралаш да вияҥдаш пӧлеклыме кече. Пошкырт йылме руш йылме дене пырля Пошкырт Республикын ик кугыжаныш йылмыже улеш. Тудо алтай йылмын тюрк тӱшкашкыже пура да поян эртык ден тӱвыраже уло. Пошкырт Республикын Вуйлатышыжын шӱдымыж почеш, 2019 ий гыч тӱҥалын, Пошкырт йылме кече 14 декабрьыште палемдалтеш[1][2].

Эртык

Пошкырт йылмын кечыжым тӧнежлаш кӱлмӧ шонымаш калыкле йылмым аралаш да вияҥдаш кӱлмылан, тыгак самырык-влак коклаште тудын дек мелын лийме кумылым савырашлан кӧра шочын. Пошкырт-влак — Пошкырт элын тӱҥ калыкше улыт, нунын йылмышт калыкле ойыртемым да тӱвыра поянлыкым арален кодымаште кумда верым айла. Пошкырт йылме пайремлан 14 декабрьым тыглай ойырымо огыл: тиде кечын кумдан палыме пошкырт поэт да уш-акылым сотемдарыше (просветитель) Мифтахетдин Акмулла шочын.

Тиде кечым Тӱнямбал Курултайын (конгрессын) темлымыже да Пошкырт Республикысе калык-влак Ассамблейын, Туныктыш да шанче министерствын полышыж дене 2015 ийыште палемдаш тӱҥалыныт. 2019 ий гыч кече официал статусым налын. Шочмо йылмым да шке вожым шымлымаш, тыгак ача-ава ден кугезым пагалымаш кажне ончыл шонымашан еҥлан кӱлешан лийшаш. Эн ончычак, тиде айдемын кӧргӧ тӱняжым пойдара, а вес шот дене, моло йылмым тунемаш йӧным куштылемда[3].

Пайрем йӱла

Пошкырт йылме кечын йылмым чапландарен вияҥдаш виктаралтше тӱрлӧ паша шукталтеш. Школ ден вузлаште пошкырт йылме да сылнымутлан пӧлеклыме урок-влак эртат, лудшо-влакын таҥасымашышт, викторин да олимпиаде-влак эртат. Тыгак концерт, ончер да моло тӱвыра вашлиймаш-влак ышталтыт, тушто пошкырт йылме дене муро ден почеламут-влакым сылнын йоҥгалтарымым колышташ лиеш. Тиде кечын Пошкыртыште да тудын деч ӧрдыжтат онлайн- тыгак офлайн йӧн денат тӱрлӧ пайрем вашлиймаш эртаралтеш. Пошкырт писатель ден поэт-влакын сылнымут погыштым арален кодымашлан да вияҥдашлан посна тӱткыш ойыралтеш. Тиде кечын сылнымутын кумдан палыме Мифтахетдин Акмулла, Шайхзаде Бабич, Мажит Гафури да моло гай пашаеҥже-влакым чӱчкыдынак шарналтат. Тиде кечын идалыкым иктешлат, ондак эртарыме конкурслаште сеҥышым увертарат. Чыла вашлиймашке республикысе тӱвыра да туныктыш тӧнеж-влак ушнат[4][2].

Палемдымаш

  1. День башкирского языка. Башкирский институт социальных технологий (филиал) Образовательного учреждения профсоюзов высшего образования «Академия труда и социальных отношений». 14 декабр 2022.
  2. 1 2 Как в республике отметят День башкирского языка. Башинформ. 7.12.2022.
  3. «Мелодичный башкирский язык». Culture.ru.
  4. Сегодня в Башкортостане отмечается День башкирского языка. Министерство культуры Республики Башкортостан. 14 декабря 2022 года.