Порылыкын тӱнямбал кечыже
Порылыкын тӱнямбал кечыже — тӱнямбал пайрем, 13 ноябрьыште палемдалтеш. Ты кече 1998 ийыште Порылык мер толкын, правительствылык огыл порылык калыкле коалиций дене увертаралтын. Тиде официал огыл пайрем ий еда ятыр элыште палемдалтеш. Поро паша да кумыл дене илыше айдеме кап-кыл шотыштат шкенжым сайын шижеш, тазалыкшат сай, кӧргӧ чон шӱлышыжат пӱртӱс дене утларак иктӧр (гармонийыште) улеш[1][2][3][4].
Пайрем историй
1997 ийыште Японийыште политике да религий дене кылдалтдыме «Порылыкын тӱнямбал толкынжо» волонтёр мер толкыным чумырымо. Волонтёр тӱшкаш тихиокеанысе регион ушнен. Идалык гыч, 13 ноябрьыште, Токиошто волонтёр толкынын икымше конференцийже лийын. Тудын почылтмо кечыжак пайрем кечыш — Порылыкын тӱнямбал кечышкыже — савырнен.
Ий гыч ийыш тӱрлӧ элысе еҥ-влак порылык нерген ик шонымашан лийын, тӱня мучко лым лийде пашам ыштат да молымат тыгай ошкылым ышташ кумылаҥдат. Толкынын шке официал документше уло — «Порылыкын декларацийже», тудо тыге ойла: «Ме тыглай айдемын эн кӱлешан негызшылан порылыкым шотлена, тудо илышын молан пуалтмыжым умылаш, поро шонымашым илышыш шыҥдараш полша, тидын дене ме Порылыкын тӱнямбал толкынын шочмыжым умылтарена. Ме кажне эл организацийла гоч ваш ушнаш тыршаш тӱҥалына, тӱнямбал кылым ыштен, утларак тыныс да поро, утларак чаманен аралыше тӱням ыштена». Интернет гоч Кок ийлан ик гана Порылыкын тӱнямбал толкынжо каҥашым сайла. Тӱҥ мутланымашышт интернет воткыл гоч эрта, тыште нуно шке йӧнышт дене поро паша нерген ваш каласкалат да кузе тудым илышыште пайдалын кучылташ ман каҥашат.
Пайремын йӱлаже
Пайремым тӱнян ятыр элыштыже палемдат. Ий еда ушнышо эл-влак ешаралт толыт. Тӱнямбал порылык кечын тамгажлан шӱм шотлалтеш. 2009 ийыште Москошто, Манеж площадьыште флешоб эртен. Погынышо-влак Тӱнян шагатше вӱдшуҥгалтыш йыр йыр «чонан йыргекым» ыштеныт[5].
Тиде кечым пайремлаш раш йӱла радам уке, садлан кажне айдеме шке шонышаш, могай поро пашам тудо ыштен кертеш. Вет поро пашам шуктен — тый тӱням сай деке лишемдет. Мутлан, еҥ-влаклан сомылым тӧрлаш але окса дене полшаш лиеш. Илалше пошкудылан подъездым мушкаш але субботникым эртараш полшаш. Уремыште коштшо пий-пырысым шке деке налаш пийым тӱгӧ коштыктен толаш, приютышто илыше янлык-влаклан кочкышым налаш. Чылажат тендан вийлан келшыше. Шке порылык шонымашдам шыҥдарыза, поро паша пайрем годым веле огыл, а идалык муко ышталтше. Йыр улшо-влаклан полшен, те шкандат полшеда, шкендам шке куандареда![6][7][8]
Палемдымаш
- ↑ Quick, J. (2021). Celebrate World Kindness Day 13 November 2021. Journal of Perioperative Practice, 31(11), 404-404. PMID 34747252 doi:10.1177/17504589211054717
- ↑ Rowland, L., & Curry, O. S. (2019). A range of kindness activities boost happiness. The Journal of Social Psychology, 159(3), 340-343. PMID 29702043 doi:10.1080/00224545.2018.1469461
- ↑ Buchanan, K., & Sandstrom, G. M. (2023). Buffering the effects of bad news: Exposure to others’ kindness alleviates the aversive effects of viewing others’ acts of immorality. Plos one, 18(5), e0284438. PMID 37195988 PMC 10191316 doi:10.1371/journal.pone.0284438
- ↑ Curry, O. S., Rowland, L. A., Van Lissa, C. J., Zlotowitz, S., McAlaney, J., & Whitehouse, H. (2018). Happy to help? A systematic review and meta-analysis of the effects of performing acts of kindness on the well-being of the actor. Journal of Experimental Social Psychology, 76, 320-329. doi:10.1016/j.jesp.2018.02.014
- ↑ 13 ноября 2023 – Всемирный день доброты: История и традиции праздника. Общественная служба новостей
- ↑ Aknin, L. B., Barrington-Leigh, C. P., Dunn, E. W., Helliwell, J. F., Burns, J., Biswas-Diener, R., ... & Norton, M. I. (2013). Prosocial spending and well-being: cross-cultural evidence for a psychological universal. Journal of personality and social psychology, 104(4), 635. PMID 23421360 doi:10.1037/a0031578
- ↑ Rhoads, S. A., & Marsh, A. A. (2023). Doing good and feeling good: Relationships between altruism and well-being for altruists, beneficiaries, and observers. World Happiness Report, 103-130.
- ↑ Myers, D. G. (2023). Teaching: The Unexpected Pleasure of Doing Good. APS Observer, 36