Пневмоний ваштареш кучедалме тӱнямбал кече

Пневмоний ваштареш кучедалме тӱнямбал кече
Пневмоний ваштареш кучедалме тӱнямбал кече
Официал	англ. World Pneumonia Day
Ышталтын	2009 ий
Палемдат	Тӱнямбал кече
Кече	12 кылме

Пневмоний ваштареш кучедалме тӱнямбал кече — (англ. World Pneumonia Day; фр. Journée mondiale de la pneumonie; исп. Día Mundial contra la Neumonía) тӱнямбалне икшыве-влакын колымо тӱҥ амал, пневмоний чер нерген утларак калыкым палдараш, тыгак аралалтме да тудын деч утлымо пашам глобальне вияҥдышаш верч ий еда 12 ноябрьыште палемдалтеш.

Тиде кечын эмлыше ден поро шулышан еҥ-влак шодо чер деч кузе аралалтшаш нерген каласкалат, эмлыме верлаште тазалыкым аралыме, тергыме паша ышталтеш.

Пневмоний ваштареш кучедалме тӱнямбал кечын тӱҥ шонымашыже

2009 ийыште тӱнямбалне 100 утла организаций йоча пневмоний ваштареш Глобал коалицийыш ушненыт (англ. Global coalition Against Child Pneumonia).

Пневмоний ваштареш кучедалме тӱнямбал кече, пневмоний ваштареш кучедалмын кӱлешан улмыжым рашемден, граждан обществын ты черым сеҥаш шке надырым пышташ тыршыше, пырля чер дене кучедалме корным кычалаш ямде улшо институтшо-влакым иктеш уша да тыгай задачым шында^[1]:

Пневмоний нерген шинчымашым, поснак, икшывым вич ий марте пуштшо, тӱҥ чер семын нерген палымашым нӧлталмаш;
Пневмоний деч аралалтме, саклыме да эмлыме пашам вияҥдыман;
Пневмоний ваштареш кучедалме йӧн-влакым кумдаҥдаш.

Тӱнямбалне йоча-влакын колымо ик эн кугу амаллан пневмоний шотлалтеш. 2019 ийыште пневмоний деч вич ий марте 740180 йоча колен, тидыже вич ий марте уке лийше йоча-влакын 14 % да 1 ий гыч 5 ий марте колышо йоча-влакын 22 % процентше^[2].

Ий еда пневмоний дене 450 миллион наре еҥ черлана, нунын кокла гыч 7 миллион наре еҥ кола^[3].

Российыште

Пневмоний дене эмлызе-пульмонолог-влак кучедалыт, тыгак нуно шке профессий пайремыштым 17 майыште палемдат^[4]. Российыште ий еда 1 миллион наре еҥ пневмоний дене черлана. Эмлыше верыш логалше тӱшка гыч 60 % логар-шодо пуалме дене орлана^[5]. Госпитализацийлыме чыла пациентым 60 процент утла бронхолегий пуалмаш дене орланат. Эмлызе-пульмонолог-влак тыгак COVID-19 чер дене кучедалмаште эн ончыл верыште шогат.

Палемдымаш

↑ Komal Jain. World Pneumonia Day 2023: Date, History, Significance And All You Need to Know About Pneumonia (англ.). BQ Prime (11 кылме 2023). Тергыме кече: 13 кылме 2023.
↑ Pneumonia in children (англ.). ВОЗ (11 кылме 2022). Тергыме кече: 7 кылме 2023.
↑ Всемирный день борьбы с пневмонией отмечается 12 ноября (неопр.). Парламентская Газета (12 кылме 2023). Тергыме кече: 12 кылме 2023.
↑ 17 мая - День пульмонолога (неопр.). Сеченовский университет (16 ага 2023). Тергыме кече: 13 кылме 2023.
↑ Во Всемирный день борьбы с пневмонией магаданский врач рассказала об опасном заболевании (неопр.). Магаданская правда (12 кылме 2023). Тергыме кече: 13 кылме 2023.

[1] Komal Jain. World Pneumonia Day 2023: Date, History, Significance And All You Need to Know About Pneumonia (англ.). BQ Prime (11 кылме 2023). Тергыме кече: 13 кылме 2023.

[2] Pneumonia in children (англ.). ВОЗ (11 кылме 2022). Тергыме кече: 7 кылме 2023.

[3] Всемирный день борьбы с пневмонией отмечается 12 ноября (неопр.). Парламентская Газета (12 кылме 2023). Тергыме кече: 12 кылме 2023.

[4] 17 мая - День пульмонолога (неопр.). Сеченовский университет (16 ага 2023). Тергыме кече: 13 кылме 2023.

[5] Во Всемирный день борьбы с пневмонией магаданский врач рассказала об опасном заболевании (неопр.). Магаданская правда (12 кылме 2023). Тергыме кече: 13 кылме 2023.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]