Ночко Мокей
Ночко Мокейын кечыже — эрвел славян-влакын калык кечышотшо почеш 11 (24) майыште толеш. Кече лӱм Шнуй Мокий Амфипольскийын лӱм дене кылдалтын. Тиде кечын кресаньык игечым шекланен, кеҥежын могай лийшашыжым ончылгоч палемден, пӧръеҥ-влак ӱдымӧ пашам ик жаплан чареныт.
Моло лӱм-влак
Мокий, Ночко Мокий, Игечым ыштыше Ночко Мокий, Ночкым ӱдышӧ, Царь-градын уэмме кечыже, Макрида полес. Целагря́д, Целагря́дный день.
Йӱла да эртыме радамже
Эрдене кече лекмым да игечым эскерат. Игечын могай улмыжым шотыш налын, ончыкылык кеҥеж нерген прогнозым ыштат: «Мокийлан ночко гын, ночко кеҥежым вучо; Мокийлан тӱтыра гын, ночко кеҥеж лиеш; Кече йошкарген лектеш гын, — тул азапан кеҥеж толеш».
Православий черке тиде кечын Кугыжаныш олам (Константинопольым) уэмдымым палемда. Калык тиде кечым шке семынже умыла. Кресаньык-влак ӱшаненыт: ты кече Царь-градын пайремже, тудо кӱдырчан пыл ден шолемым колтылеш. Мланде пашам шуктышо-влак тиде кечым Кугыжан Царь-градше уэмме кечыжлан шотленыт, садлан шурным ӱдаш сулык, нурым шолем кырен пытара ман шоненыт. Тиде кечын Незабудко (Итмондо) пеледеш манын шоненыт. Калык ойпого почеш, ты кече еҥ-влак тукым кылыштым аралышт, кугезыштлан вуйым савышт, ачамланде верч талешкыла илыше еҥ-влакым, туныктышо-влакым уштышт ман пеледыш лӱм дене каласалтын. Итмондо пеледышым лишыл еҥым шарнен илаш ман пӧлекленыт. Ты кечын поро шарнымашым кодышо еҥ нергенат шарненыт.
Калыкмут ден пале-влак
Ночко Мокий годым ночко кеҥежым вучо. Ночко Мокий годым, кеҥеж мучко ночко, да мӧҥгешла. Царь-град годым пашам ит ыште, уке гын шолем нурым кыра.
Тыгак ончо
Палемдымаш
Литератур
- Май / Агапкина Т. А., Валенцова М. М., Плотникова А. А. // Славянские древности: Этнолингвистический словарь : в 5 т. / под общ. ред. Н. И. Толстого; Институт славяноведения РАН. — М. : Межд. отношения, 2004. — Т. 3: К (Круг) — П (Перепёлка). — С. 166–170. — ISBN 5-7133-1207-0.
- Афанасьев А. Н. Поэтические воззрения славян на природу. — М.: Индрик, 1994. — Т. 1. — 800 с. — ISBN 5-85759-009-4. Архивысе копий 16 вӱдшор 2015 гыч
- Ермолов А. С. Народная сельскохозяйственная мудрость в пословицах, поговорках и приметах. — СПб.: Типография А.С.Суворина, 1901. — Т. 1. Всенародный меяцеслов. — 691 с.
- Золотые правила народной культуры / О. В. Котович, И. И. Крук. — Мн.: Адукацыя i выхаванне, 2010. — 592 с. — 3000 экз. — ISBN 978-985-471-335-9.
- Лаврентьева Л. С., Смирнов Ю. И. Культура русского народа. Обычаи, обряды, занятия, фольклор. — СПб.: Паритет, 2004. — 448 с. — ISBN 5-93437-117-7.
- Мясников А. Л. Летописный календарь России. — СПб.: Александр ПРИНТ, 2004. — 768 с. — ISBN 5-7580-0087-6.
- Некрылова А. Ф. Круглый год. Русский земледельческий календарь. — М.: Правда, 1991. — 496 с. — ISBN 5-253-00598-6.
- Некрылова А. Ф. Русский традиционный календарь: на каждый день и для каждого дома. — СПб.: Азбука-классика, 2007. — 765 с. — ISBN 5352021408.
- Платонов О. А. Мокей Мокрый // Русский образ жизни. — М.: Институт русской цивилизации, 2007. — С. 457. — ISBN 978-5-902725-05-3. Архивлыме 21 пургыж 2014 ий.
- Рожнова П. К. Радоница. Русский народный календарь: обряды, обычаи, травы, заговорные слова. — М.: Дружба народов, 1992. — 174 с. — ISBN 5-285-00135-8.
- Терентьева Е. Ю. Народные названия церковных праздников в русской и болгарской православной традиции // Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата филологических наук. МГУ. — М.: МГУ, 2012.
- Толстая С. М. Полесский народный календарь. — М.: Индрик, 2005. — 600 с. — (Традиционная духовная культура славян. Современные исследования). — ISBN 5-85759-300-X.
Кылвер-влак
- Православный календарь. 24 (11) мая (days.pravoslavie.ru)