Нефтьым кучылтмо шотышто эл-влакын списке

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Тергыме статья
ефтьым тӱнямбал кучылтмаш. 1980–2013

Нефтьым кучылтмо шотышто эл-влакын списке — нефтьым кучылтшо кугыжаныш-влакын лӱмерышт.

Спискым 2019 ийлан Take-profit.org-ышто савыктыме[1] да Energy Institute (EI)-ын Тӱнямбал энергетикын ий еда лекше статистике обзорыштыжо ончыктымо — 2023 (Statistical Review of World Energy 2023)[2] — уверже-влак негызеш чумырымо.

2019 ийлан нефтьым кучылтмо шотышто лидерлан США шотлалтеш. Лу тӱшкаште пытартыш верым Саудовысо Аравий налеш[1].

2022 ийыште тӱнямбалне нефть продуктым кучылтмаш 3,5 %-лан кугемын, тидыже Китайыште экономике кушмаш темп иземмылан да транспортышто COVID-19 нулевой чытымаш политикылан кӧра да США ден ЕС-ыште стагнацийлан кӧра 2010-2019 ийлаште кокла показатель деч кугурак (идалыкыште +1 %), но 2021 ийысе деч ятырлан шагалрак (+6,1 %). Нефть продуктым тӱнямбалне кучылтмын кушмыжо Азийлан кӧра лийын (+2,5 %), поснак Индий (+10 %) да Индонезийлан (+9,3 %) кӧра, нуно экономикыште виян кушмым ончыктеныт, но тидын годым нефть продуктым кучылтмаш Японий ден Корей Республикыште деч 1 % утлалан волен. Нефть продуктым кучылтмаш тыгак Латин Америкыште кушкын (+7,9 +, тидын шотышто + 13 % — Мексикыште, +9,8 % — Аргентиныште да +2,5 % — Бразилийыште), Лишыл Эрвелне (+7 +, мутлан, Саудовысо Аравийыште да ОАЭ-ште), Африкыште (+4,5 %, мутлан, Египетыште да Алжирыште) да Канадыште (3,4 %). Нефть продуктым кучылтмаш икмарда темп дене Австралийыште (+1,3 %) да Российыште (+2, 6%) кушкын. Европышто чумыр кучылтмаште Россий нефтьын ужашыже 2022 ийлан 4 п. п.-лан волен да 16,7 % лийын[3]. Доля российской нефти в общем потреблении в Европе снизилась за 2022 год на 4 п. п. и составила 16,7 %[4].

ВР-ын 2022 ийлан уверже почеш, нефтьын ӱшандарыме глобал шапашыже — 1,734 трлн баррель (244,6 млрд т). Тиде кугыт кызытсе темп дене кучылтмо годым айдеме тукымлан 53 ийлан сита. Но шотышко налман: тӱнямбалне шапаш иктӧр шелалтын огыл[5].

Нефтьым кучылтмо шотышто эл-влак списке

Нефтьым кучылтмо шотышто 10-топ эл

2019 ийлан[1] состояний почеш

п/п
Кугыжаныш Кугыт, суткаште млн баррель Рынке ужаш, %
1  США 20,0 20,0
2  ККР 14,3 14,3
3  Индий 4,90 4,9
4  Японий 3,90 3,9
5  Россий 3,46 3,4
6  Кечывалвел Корей 2,76 2,7
7  Канаде 2,67 2,6
8  Бразилий 2,40 2,4
9  Германий 2,30 2,3
10  Саудысо Аравий 2,15 2,1

Нефтьым кучылтмо шотышто эл-влакын чумыр спискышт

2022 ийлан[2] состояний почеш

п/п
Эл Кучылтмаш,
суткаште тӱж. баррель
Ужаш,
%
1  США 19 140 19,7
2  ККР 14 295 14,7
3  Индий 5 185 5,3
4  Саудысо Аравий 3 876 4,0
5  Россий 3 570 3,7
6  Японий 3 337 3,4
7  Кечывалвел Корей 2 858 2,9
8  Бразилий 2 512 2,6
9  Канаде 2 288 2,4
10  Мексике 2 098 2,2
11  Германий 2 075 2,1
12  Иран 1 912 2,0
13  Индонезий 1 585 1,6
14  Франций 1 420 1,5
15  Великобританий 1 317 1,4
16  Таиланд 1 277 1,3
17  Испаний 1 268 1,3
18  Италий 1 222 1,3
19  Сингапур 1 199 1,2
20  ОАЭ 1 126 1,2
21  Турций 1 042 1,1
22  Австралий 1 008 1,0
23  Китай Республик 909 0,9
24  Малайзий 894 0,9
25  Нидерланд 885 0,9
26  Египет 750 0,8
27  Польшо 724 0,7
28  Аргентине 678 0,7
29  Бельгий 563 0,6
30  Вьетнам 515 0,5
31  КАР 513 0,5
32  Пакистан 489 0,5
33  Колумбий 478 0,5
34  Филиппин 451 0,5
35  Алжир 439 0,5
36  Кувейт 431 0,4
37  Казахстан 422 0,4
38  Чили 399 0,4
39  Катар 347 0,4
40  Греций 294 0,3
41  Венесуэла 268 0,3
42  Эквадор 264 0,3
43  Перу 258 0,3
44  Бангладеш 253 0,3
45  Швеций 243 0,2
46  Израиль 232 0,2
47  Австрий 232 0,2
48  Португалий 225 0,2
49  Румыний 220 0,2
50  Гонконг 219 0,2
51  Чехий 204 0,2
52  Украине 200 0,2
53  Норвегий 192 0,2
54  Швейцарий 187 0,2
55  Финляндий 172 0,2
56  Венгрий 172 0,2
57  Туркменистан 154 0,2
58  Ирландий 152 0,2
59  Белоруссий 152 0,2
60  У Зеландий 148 0,2
61  Даний 138 0,1
62  Азербайджан 122 0,1
63  Узбекистан 111 0,1
64  Болгарий 109 0,1
65  Словакий 90 0,1
66  Литва 64 0,1
67  Тринидад да Тобаго 24
68 Чылаже 97 309 100
69 ОЭСР член кугыжаныш-влак 45 108 46,4
70 ОЭСР член огыл улшо эл-влак 52 202 53,6
71  Европысо ушем 10 802 11,1

Тыгак ончо

Палемдымаш

  1. 1 2 3 Рейтинг стран по добыче и экспорту нефти. Take-profit.org. Тергыме кече: 28 теле 2023. Архивлыме 27 теле 2023 ий.
  2. 1 2 Statistical Review of World Energy 2023 (англ.). Energy Institute. Тергыме кече: 28 теле 2023. Архивлыме 28 теле 2023 ий.
  3. Внутреннее потребление нефтепродуктов. Enerdata. Тергыме кече: 28 теле 2023.
  4. Доля российской нефти в общем потреблении Европы составила 16,7 %, газа — 21 %, <https://www.vedomosti.ru/business/articles/2023/06/27/982439-dolya-rossiiskoi-nefti-v-obschem-potreblenii-evropi>. Тергыме: 28 теле 2023. 
  5. Абдулбарова Ю. Нефть в мире: крупнейшие экспортёры, добыча, запасы, импорт, потребление и применение. linDEAL (2022). Тергыме кече: 28 теле 2023.

Литератур