Мыйым плинтус шеҥгелан тойыза (фильм)

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Тергыме статья
Мыйым плинтус шеҥгелан тойыза
Постер фильма
Жанр психологий драме
Режиссёр Сергей Снежкин
Продюсер-влак Михаил Литвак
Леонид Литвак
Негызеш Мыйым плинтус шеҥгелан тойыза[d]
Сценарийын
авторжо		 Сергей Снежкин
Тӱҥ
рольышто		 Александр Дробитько
Светлана Крючкова
Алексей Петренко
Мария Шукшина
Константин Воробьёв
Оператор Владислав Гурчин
Композитор Святослав Курашов
Кинокомпаний «Глобус» студий
Кужыт 112 мин
Бюджет $1 млн
Погымо $1 136 883
Эл  Россий
Йылме руш
Ий 2009
IMDb ID 1403085


«Мыйым плинтус шеҥгелан тойыза» — 2008 ийыште режиссёр Сергей Снежкинын войзымо фильм[1]. Экраныште Саша лӱман рвезын историйже ончыкталтеш. Тудым коваже гына шкетын ончен-кушта, тудын шонымашыже гына ик чын улеш. Сюжет негызыш 2003 ийыште Павел Санаевын шке йоча годсо шарнымашыжлан эҥертен возымо тыгаяк лӱман произведений возын[2]. Сӱрет лекме татлан книга икмыняр премий дене палемдалтын да шым гана уэш-пачаш савыкталтын[3].

Автор фильмын шке сценарийжым возен, но войзаш тудым кучылтын огыл. Варажым тудо тыге каласен: экранизацийым «икымше возымым пагалыде»[4] ыштыме да сӱрет тудын повестьше дене чынжым нимогай кылжат уке. Тидын годымак тудо рашемден: тидыже сӱрет лийын шуын огыл манмым ончыкта, а тудо шкеже сӱретым весым ужнеже, тыгодым тиде историй дене веле огыл, но тыгак тудын технике ужашыж денат кылдалтын[5].

2010 ийыште фильм икымше да кокымшо планысе эн сай ӱдырамаш рольлан «Ника» кок премийым налын[6].

Сюжет

Фильмын сюжетше Саша Савельев лӱман кандаш ияш рвезе йыр чоҥалтеш. Тудо коваже Нина Антоновна да кочаже Семён Михайлович дене ик пачерыште ила. Тудын тыгак Ольга важе уло, тудо шкенжын Анатолий марийже дене эргыж деч посна ила, молан манаш гын коваже нунылан йочам ашнаш ок ӱшане да тудым шкеак онча.

Тудо шке йӧратымашыжым да тыршымашыжым чот торжан ончыкта: пеҥгыдын эскера, мучашдымын эмым пуэда да туныктен ойла. Эсогыл уныкажын шочмо кечынжат коваже тудлан аважым ужаш чара, молан манаш гын тудым мутым кучен моштыдымылан да муковисцидоз дене черле икшывыжым ончен кертдымылан шотла.

Пӱтынь фильм нине вич персонажын илышышт гыч кок кечым ончыкта — тыште фильмын повесть деч тӱҥ ойыртемже. Пытартышлан ава эргыжым шкеж деке поген налын кертеш, тудын ден коважын коклаште тума ылыжеш, тидлан кӧра пытартышыжын шӱм шралтымаш лийын кая, да тудо кола. Сӱрет тудым тойымаште сцене дене пыта.

Рольышто

  • Александр Дробитько — Саша Савельев (прототип — Павел Санаев)
  • Светлана Крючкова — Нина Антоновна Савельева, Сашан коваже (прототип — Лидия Санаева)
  • Алексей Петренко — Семён Михайлович Савельев, Сашан кочаже, Нина Антоновнан марийже/ватыголышо (прототип — Всеволод Санаев)
  • Мария Шукшина — Ольга, Сашан аваже, Нина Антоновна ден Семён Михайловичын ӱдырышт (прототип — Елена Санаева)
  • Константин Воробьёв — Анатолий, художник, Ольган граждан марийже (прототип — Ролан Быков)
  • Валерий Кухарешин — Аарон Моисеевич, гомеопат
  • Маргарита Бычкова — Галина Сергеевна, Сашан врачше
  • Анатолий Дзиваев — кафеште грузин
  • Надежда Рязанцева — буфетчице
  • Роман Грибков — милиционер
  • Лиана Жвания — консьержке
  • Лариса Добровольская — эпизод
  • Денис Кириллов — автомобиль оза
  • Самвел Мужикян — эпизод
  • А. Мужикян — эпизод
  • Дмитрий Головин — титрыште ончыктымо огыл[7].

Пашам ыштымаш

Сценарий

Фильмын эн тӱҥалтыш сценарийжым тыгаяк лӱман повестьын авторжо Павел Санаев возен, но, тудын мутшо почеш, тусо действий пеш кугу жапым авалтен, тушко кум пагыт: теле, шошо да кеҥеж, да тыгак ятыр кӱлешан событий пурен. Шонен пыштымым компьютер графикым кучылташ кӱлеш ыле, тидыже бюджетым кугемден[5]. Сӱретын продюсерже Михаил Литвак тудын тореш лиймын вес амалжымат ойлен: фильмым эн тӱҥалтыш возымаш дене таҥастараш тӱҥалыт манме лӱдыкшӧ лийын[3]. Тыгак автор пеҥгыдемден ойлен: тиде пагытыште, шке книгажым экранлаш сценарий дене пашам ыштыме деч посна, тудын эше ик проектше лийын, да нуным тудо пырля ушаш шонен, но тидыже тудын лектын огыл[5].

Мучашлан Санаевын сценарийже кучылталтын огыл, а титраште ончыкталтын: фильмым тудын повестьше негызше почеш войзымо[3]. Сӱретын режиссёржо да сценаристше Сергей Снежкин лийын. Тудын мутшо почеш, продюсер-влакын темлымышт почеш тудо тиде пашалан кӧнен, молан манаш гын тушто тудо жапысе еҥ-влакын психологийыштым шижын налаш лекташ йӧным ужын[8].

Кастинг

Актёрлык тергымаш Санкт-Петербургышто эртен[8]. Тӱҥ герой Саша Савельевын рольжылан актёр гына посна кодын, тудым съёмко тӱҥалме кече марте пеҥгыдемден кертын огытыл. Тудым кок олаште кычалыныт: кастинг—директор Москошто кандидат-влакым ойыркален, а режиссёр — Санкт-Петербургышто[3]. Кастингым 120 утла актёр эртен[8]. Пытартышлан тиде рольым шым ияш Александр Дробитько модын, тудым Снежкин ойырен налын да варажым Москосо команде сайлан шотлен[3].

Сашан коважым эранина экраныште тиде рольым театр шындымаште модшо Эра Зиганшина[9], Лидия Федосеева-Шукшина але шкешотан повестьын авторжын аваже Елена Санаева[8] шыҥдарен кертыныт. Тудлан кинотергымашым кок кече годым режиссёр шкеак эртарен[3]. Но актрисе Светлана Крючковам пеҥгыдемденыт. Тергымаш кечын тудо черланен да повестьым лудын шуктен огыл, но Снежкин нунылан тудын тӧрланымекыже у кечым палемден. Тыршен ямдылалтмекше, актрисе шым дубль деч вара персонажын историйжым повесть гыч налме мут дене огыл, а шкенжын дене каласкален, тиддене режиссёрым тӱрыснек ӱшандарен: тиде роль тудлан логалшаш[9].

Съёмко

Фильмым 2008 ийыште войзеныт, июльышто режиссёр тудлан монтажымат ыштен. Сюжет почеш, действий Москошто 1980-шо ийлаште эрта, но съёмкым Санкт-Петербургышто эртареныт. Действийын тӱҥ вержылан Сашан коважын пачерже шотлалтеш. Экранышке тудым шыҥдараш Васильевский отросо илыдыме коммунал пачерым кучылтмо[8].

Продюсер Михаил Литвакын мутшо почеш, войзымо паша кужу лийын да повестьын авторжылан кӧра чарнен шогалтын. Тыгак тиде сӱретлан ойырымо окса, тудын шонымаштыже, утыждене кучылталтын[3]. Проектлан оксам ойырымо пашам Москосо «Глобус» киностудий шуктен[8].

Хронометражлан кӧра фильмыш войзен шуктымо материалын ужашыже пурен огыл. Посна налмаште, тиде актрисе Светлана Крючкова дене сцене-влак, кушто тудын героиньыже эн сай могырым ончыкталтын. Премьер деч вара Крючкова чон почын каласен: фильмым тудо шкеже сниматла ыле гын, тудо кок сериян лиеш ыле[9].

Ончыктымаш да оксам ыштен налмаш

Фильмын Российысе премьержын официал кечыже 2009 ий 3 декабрь лийын. Эше тудын деч ончычак фильмым петырыме ончыктымашлашке луктыныт, Владивостокышто да Москошто эртыше тӱнямбал кинофестивальлаште, Сочиште «Кинотавр» кинофестивалыште, тыгак Российысе кинон Индешымше арняже кышкареш Нью-Йоркысо «Лайтхаус Интернэшнл» кинотеатрыште ончыкталтын[3]. Иктешлыше кассе оксам погымаш 1,1 млн утла теҥге лийын[1].

Критике ден ой-савыш-влак

Шкешотан повестьын авторжо Павел Санаев тыге каласен: экранлымаш тудлан келшен огыл, молан манаш гын «тӱҥалтыш возымым пагалыде» ыштыме[4]. Пример шотеш тудо Сашан коважын колымо амалжым конда. Тудын шонымыж почеш, тидыже коваже деч уныкажым, а тудын дене пырля уныкажын йӧратымашыжым шупшын налмылан кӧра лийын, а фильмыште тидым тыге модын ончыктымо, пуйто шӱм сургалтмаш тудын ӱдыржӧ дене кучедалмыже годым лийын. Тудым Анатолийын рольышкыжо актёрым ойырен налмаш да пытартышлан тиде персонажым сӱретыште кузе ончыктымо, да тыгак фильмын мучашыже ӧрыктарен, кушто ончыл планыш Сашан аваж дене уэш ушнымо почеш мумо пиалже огыл, а тудлан коважын шылтыме оксаж нерген каласкалымыже лектын[5]. Тыгак тудо пеҥгыдемден ойлен: ты персонажым модшо Светлана Крючкова тидым «ик нотышто», экранысе шке уныкажым утыждене темдыме шӱлыш дене ыштен[10].

Но тудо тыгай шонымашым каласен: фильм тудын повестьше дене нимо семынат ок кылдалт. Санаев рашемден: тидыже сӱретын уда улмыжым огыл, а тудын шкенжын вес семын ужаш шонымыжым ончыкта, тыгодым тидыжым лачак историй шотышто веле огыл, тыгак тудын технике ужашыже шотыштат ойлыман[5].

Кинокритик-влак фильмым утларакше нейтрально вашлийыныт. Туддеке тӱҥ шишланымаш авторын гаяк лийын — экранлымашын шкешотан повесть деч чот ойыртемалтмыже. Светлана Крючкован актёрлык модмыжымат тӱрлӧ семын аклыме, но шукырак ой-савышыште фильмын ик тӱҥ сай могыржо манын ончыктымо[11].

Тыге, «Коммерсантъ» газет гыч Лидия Маслова Крючокован веле огыл, тыгак моло актёр-влакынат мастарлыкыштым, тыгак тудо жапысе шӱлышымат келшен толшын илаҥдарымым палемден[12]. Москосо Time Out гыч Кирилл Алёхинат, тидлан тӱткышым ойырен, пеҥгыдемден ойла: режиссёр игылтмырак сынан книгам социальный хоррорыш[13]. Weburg гыч Дарья Лошакова тиде шонымашым авалтен палкемда: фильмыште режиссёр утыждене илыш шӱлышеш шогалын, книгасе эн оҥай сцене-влакым кӱчыкемден, тидыже комедий сынан вер-влакым йомдарымашке шуктен, а вет тидак туштыжо эн тӱҥалтыш годсек лийын, тыгак тӱҥ героиньым кувавам ыштен[14]. «ТВ йыр» савыктышын рецензийыштыже авторын дене келшен толшо шонымаш луктын ойлалтеш: Крючкова шке рольыштыжо тӱжвал тӱс дене веле огыл, тыгак кӧргӧ гычат шучко, тыгак тудо шке актёр модмашыж дене тӱҥ герой Сашан историйжым кокымшо планышке шӱкалеш, а режиссёрын ончыктымо чыла ситуаций утрироватлен ончыкталтеш[15].

Ончышо-влак гын фильмым тӱҥ шотышто сайын акленыт. Тыге, «Кинокычалмашын» рейтингыштыже сӱрет 7.1 баллым (49 961 аклымаш негызеш)[1], а IMDb сайтыште 7.0 баллым (1 300 аклымаш негызеш) налын[16].

Награде-влак

  • 2009 — «Кинотавр-2009» тӱҥ конкурсын участникше[17].
  • 2009 — Фильм — «Европыш окна» кинофестивалыште фильм-петырымаш[18].
  • 2009 — «Москосо премьер» 7-ше фестивальыште «Москосо комсомолец» газетын мер жюрижын лӱмын ыштыме призше.
  • 2009 — «Москосо премьер» 7-ше фестивальыште эн сай ӱдырамаш роль (Светлана Крючкова)[19].
  • 2010 — «Эн сай ӱдырамаш роль» (Светлана Крючкова) да «Кокымшо планан эн сай ӱдырамаш роль» (Мария Шукшина) номинацийлаште 2009 ийлан «Ника» премийым сеҥыше[6].

Тыгак ончо

Палемдымаш

  1. ↑ 1 2 3 Похороните меня за плинтусом (2008). Кинопоиск. Тергыме кече: 28 теле 2023.
  2. ↑ Дарья Дробина. Похороните меня за плинтусом (2009). 24smi.org. Тергыме кече: 28 теле 2023.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 «Похороните меня за плинтусом» — это осколок советского прошлого. Комсомольская правда (2 теле 2009). Тергыме кече: 28 теле 2023.
  4. ↑ 1 2 Валерий Выжутович. Павел Санаев: Для меня литература - это беременность. Российская газета (27 кылме 2012). Тергыме кече: 28 теле 2023.
  5. ↑ 1 2 3 4 5 «В итоге сняли историю, где никто никого не любит». Издательство "Время" (3 теле 2009). Тергыме кече: 28 теле 2023.
  6. ↑ 1 2 Награды / Похороните меня за плинтусом 2008. Кинопоиск. Тергыме кече: 28 теле 2023.
  7. ↑ Похороните меня за плинтусом (2008) / актеры и роли. kino-teatr.ru. Тергыме кече: 28 теле 2023.
  8. ↑ 1 2 3 4 5 6 Светлана Мазурова. Сергей Снежкин закончил съемки фильма "Похороните меня за плинтусом". Российская газета (22 сӱрем 2008). Тергыме кече: 28 теле 2023.
  9. ↑ 1 2 3 Александр Нечаев. Актриса Светлана Крючкова: «На съемках меня чуть саму не похоронили за плинтусом!» Комсомольская правда (2 теле 2009). Тергыме кече: 28 теле 2023. Архивлыме 26 сорла 2010 ий.
  10. ↑ Александр Нечаев. Павел Санаев: «В кино не должно быть правды жизни». Комсомольская правда (26 кылме 2009). Тергыме кече: 28 теле 2023. Архивлыме 17 ӱярня 2011 ий.
  11. ↑ Отзывы и рецензии на фильм Похороните меня за плинтусом. Критиканство. Тергыме кече: 28 теле 2023.
  12. ↑ Бабушка надвое порвала. Коммерсант (7 теле 2009). Тергыме кече: 28 теле 2023.
  13. ↑ Похороните меня за плинтусом (2009 год). Time Out. Тергыме кече: 28 теле 2023.
  14. ↑ Дарья Лошакова. «Похороните меня за плинтусом»: За наше счастливое детство… Вебург (4 теле 2009). Тергыме кече: 28 теле 2023.
  15. ↑ Елена Альченко. В прокате - фильм «Похороните меня за плинтусом». Вокруг ТВ (2 теле 2009). Тергыме кече: 28 теле 2023.
  16. ↑ Похороните меня за плинтусом. IMDb. Тергыме кече: 28 теле 2023.
  17. ↑ Кинотавр – 2009: программа, жюри, спец. программы. Look At Me (21 ага 2009). Тергыме кече: 28 теле 2023.
  18. ↑ Подведение итогов кинофестиваля «Окно в Европу» состоялось в Выборге. Первый канал (16 сорла 2009). Тергыме кече: 28 теле 2023.
  19. ↑ МФОК «Московская премьера» (2003–2014). МФОК «Московская премьера». Тергыме кече: 28 теле 2023.

Литератур

Кылвер-влак

"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Мыйым_плинтус_шеҥгелан_тойыза_(фильм)&oldid=1166004" гыч налме