Коми Республикын кечыже

Коми Республикын кечыже
Тӱрлылык	кугыжаныш пайрем
Палемдат	ий еда
Кече	22 сорла
Пайремлымаш	таҥтошкал эртымаш, концерт, ончер, ярмиҥга

Коми Республикын кечыже (коми Коми Республикалӧн лун) — Коми Республикын тӱҥ кугыжаныш пайремже. Пайрем Коми Республикын 2014 ий 5 майысе 30-РЗ №-ан «Коми Республикын кечыже нерген» тӧртыкшӧ дене пеҥгыдемдыме.

Пайрем историй

Коми Республикын кечыже ий еда 22 августышто палемдалтеш. Тиде пайрем 1921 ий 22 августышто (Зырян) Автоном областьым ыштыме дене кылдалтын. 1921 ий 8–13 январьыште гыч Усть-Сысольскышто — (кызыт — Сыктывкар) Коми кундемыште коммунист-влакын икымше погынышт эртен. Тушко Комин чыла илемже гыч делегат-влак толыныт. Погынышто Автоном Республик ыштыме нерген ик тӱҥ йодыш лийын. Делегат-влакын шонымашышт тиде йодыш дене кокыте шелалтын. Иктышт, Наркомнацыштыже Коми представительын вуйлатыше Дмитрий Александровичын вуйлатымыж почеш, Коми мландыште автономийым писын ышташ темленыт. Весышт, тидын шотыштак Москошто пашам ыштыше коми чиновник А. В. Нахлупин автономийым чоҥаш жап але шуын огыл шоненыт. Коми кундемыште илыше-влак шукышт автономийым Коми кундемыште ышташ кӱлмӧ нерген йылт шонен огытыл. Туге гынат погын Коми Автоном Совет Социалист Республикым ышташ кӱлмӧ нерген пунчалым пеҥгыдемден. Калык-влак паша шотышто калык комиссариат Коми автономийым ыштымым сайлан шотлен. Но окса ден пашаеҥ-влкын чӱдылыкыштлан кӧра, шкевуя (автоном) республик олмеш Коми автоном областьым ышташ темлалтын.

1921 ий 22 августышто Российысе рӱдӧ исполнительный комитетын президиумжо «Коми (Зырян) Автоном областьым ыштыме нерген» декретым пеҥгыдемден:

1. Коми (Зырян) Автоном областьым Россий Социалистический Совет Республикын ужашыже семын Усть-Сысольск олаште административ рӱдер дене ышташ.
2. Автоном областьын кышкарышкыже пурталтыт: Архангельск губерний гыч. — Печор уезд, Пустозер ден Усть-Цылемысе волость да Тиман тундр деч посна, нунын шотышто чыла шемер калык деч йодыштмашым эртарыман. Йӱдвел-Двин губ. гыч – Усть-Сысольск уезд; да Яренск уезд гыч волость-влак: 1) Чуровский; 2) Вашгородской; 3) Селибский; 4) Косланская; 5) Ертомский; 6) Глотовский; 7) Турьинский; 8) Онежский; 9) Княжпогостский; 10) Шешетский; 11) Сереговский; 12) Севогорский; 13) Ибский; 14) Часовской; 15) Прокофьевский; 16) Усть-Вымский; 17) Айкинский; 18) Гамский; 19) Жешартский 20) Коквицкий; 21) Полевицкий; 22) Архангель губернийысе Усть-Важ уездын Латьюга ял дене Пыский волость.

— ВЦИК вуйлатыше — М. И. Калинин
ВЦИК секретарь — А. С. Енукидзе

Рӱдерлан Усть-Сысольскым ойырымо (кызыт – Сыктывкар). Столицыште кундемым вуйлатыше тӧнеж-влак ышталтыныт. Нунын ончылно тыгай паша шоген — чыла илыш-йӱлам, политикым, озанлыкым, тӱвырам виктараш. РСФСР-ын иктештыме кугыжанышын кышкарыштыже областьым умбакыже вияҥдаш негызым ямдылыме.

Пайремлымаш

Республикын кечыже Коми кугыжаныш пайремлан шотлалтеш да тӱшкан эртарыме вашлиймаш-влаклан поян, ты шотыштак республикым вуйлатыше-влакын саламлымашышт, таҥтошкал эртымаш, фестиваль, калыкын мурен-куштымаш, ярмиҥга, пайрем концерт, урем перфоманс, ончер, спорт таҥасымаш-влак эртат.

Республикын кечыже вашеш поснак ойыртемалтше-влаклан Коми ден Россий Федерацийын кугыжаныш наградыжым пуат. Коми Республикын вияҥдымашке кугу надырым пыштыше кугыжаныш еҥ-влаклан Коми Республикын «Коми Республикын чап гражданинже» кӱшыл лӱмжым кучыктат да нунын лӱмыштым Республикын Чап Книгашкыже пуртат.

Йӱла почеш Республикын кечыже пайрем салют дене пыта. Коми Республикын кечыже кундемысе еҥ-влаклан пеш кӱлешан, ты пайрем нунын пырля улмыштым да шочмо эл нерген кугешнымыштым ончыкта. Пайрем калыкле уш-акылым да патырлыкым пеҥгыдемдаш, тыгак Коми Республикыште илыше калык-влакын тӱвыра ден йӱлаштым вияҥдаш полша.

Палемдымаш