Шкеилыш уверым аралыме кече
| Шкеилыш уверым аралыме кече | |
|---|---|
 | |
| Кече | 28 шорыкйол |
| Пайремлымаш | 28 шорыкйол |
| Кылдалтын | Шкеилыш уверым аралыме дене |
Шкеилыш уверым аралыме кече (англ. Data Protection Day[1] але Data Privacy Day) — тӱнямбал кече, кудым ий еда 28 январьыште палемдат[2]. Шкеилыш уверым аралыме кече — аралыме нерген утларак палаш, шинчымашым калыкыште шараш да аралтышын эн сай йӧнжӧ-влак дене пайдаланен шогаш ӱжмаш. Кызыт США, Канадыште, Европо Каҥашын 47 эллаштыже палемдалтыт.
Цель
Ондак Шкеилыш уверым аралыме кече нерген шонымаш утларакшым амалкалче ден пайдаланыше-влак коклаште еҥ нерген утларак палаш тыршымышт дене кылдалтын, нунын нерген шинчымаш онлайн-увер, социал вапшкыл гоч шарлымылан кӧра аралалташ кӱлын. Пытартыш ийлаште ты йодышым сотемдарымаш ятырлан кудаҥын.
Тылеч посна, Шкеилыш уверым аралыме кече шке нерген уверым аралаш технологий ӱзгарым кучылт мошташ кӱшта, конфиденциал нерген тӧртыкшотым эскераш кумылаҥда да мутланымаште кок могыр гычат уверым аралыме шот-радамым эскераш полша. Ты кечым тӱнямбалне палемдымаш правительстве-влакылан, индустрийлан, шанчызылан, посна специалистлан, мер да туныктымо организаций-влаклан иктеш пашам ышташ йӧным почеш.
Историй
1981 ий 28 январьыште Европо Совет «Персонал уверым автоматизацийлыме йӧн дене обрабатыватлымылан кӧра еҥ-влакым аралыме нерген» Конвенциеш кидым пышташ темлен[3]. Технологий вияҥмыжлан кӧра, ты Конвенцийыш эреак у йодмаш, у тӧрлатымаш-влак пурталтыт.
2001 ийыште лекше, киберпреступность нерген конвенций (Будапештысе конвенций) тыгак увер кышкарым тичмашын аралыме йодышлан ышталтын, тыге, киберпространствыштат конфиденциальностьым аралаш кӱшталтын[4].
Тыгак шкеилыш уверын чын да конфиденциалне улмыжо Айдемын праваж шотышто Европысо конвенцийын 8 лончыж денат аралалтеш.
Шкеилыш уверым аралыме кече нерген шонымашым икымше гана Европысо Совет 2007 ийыште тарватен. Кок ий гыч, 2009 ий 26 январьыште США-н Палата еҥ-влакышт ик ой дене HR 31 резолюцийым пеҥгыдемденыт, тудыжо 28 январь кечым Шкеилыш уверым аралыме кече семын увертарен[5]. 2009 ий 28 январьыште США-н Сенатшат тыгаяк резолюцийым луктын да 2010 ден 2011 ийлаште Шкеилыш уверын приватность кечыжым палемдаш кӱлешанлан шотлен.
Кечым палемдымашке ушнышо организаций-влак
Приватность кечым палемдымашке ушнышо-влак коклаште тыгай организаций-влак улыт: Anti-Phishing Working Group, California Office of Privacy Protection, Cyber Data-Risk Managers, EDUCAUSE, Джорджтаунысо университет, Федерал ужалкалыше комиссий, Кыл шотышто федерал комиссий, Кычалше федерал бюро, Нью-Йорк штатын генерал прокуратурыжо, Online Trust Alliance, Беликобританийын увер шотышто комиссарже да молат[6][7].
Палемдымаш
- ↑ 28 January — Data protection day. Тергыме кече: 5 кылме 2017. Архивлыме 7 кылме 2017 ий.
- ↑ Peter Fleischer, Jane Horvath, Shuman Ghosemajumder (2008)
- ↑ Конвенция Совета Европы от 28 января 1981 № 108 «О защите лиц в связи с автоматизированной обработкой персональных данных» (официальный перевод). Тергыме кече: 10 шорыкйол 2017. Архивлыме 13 теле 2017 ий.
- ↑ Конвенция о киберпреступности. Тергыме кече: 10 шорыкйол 2017. Архивлыме 5 пургыж 2016 ий.
- ↑ H.Res.31 Expressing support for the designation of January 28, 2009 as «National Data Privacy Day». Тергыме кече: 24 пеледыш 2022. Архивировано из оригинала 18 сӱрем 2012 ий.
- ↑ Data Privacy Day 2012 website Архивировано 4 шорыкйол 2012 года.
- ↑ European Privacy Day 2012 website. Тергыме кече: 10 шорыкйол 2017. Архивлыме 29 шорыкйол 2012 ий.
Кылвер-влак
- Online Trust Alliance Data Privacy & Protection website (недоступная ссылка). Online Trust Alliance Архивысе копий 4 ӱярня 2016 гыч
- Stay Safe Online website. National Cyber Security Alliance
- DATA PRIVACY DAY and THE INTERNET PANOPTICON — Studies Says Webcam Users Under Serious Threat
- Convention 108 of data protection