Рапламаа

Рапламаа
	уезд
Рапламаа
	эст. Raplamaa
Флаг	Герб
	58°55′ с. ш. 24°45′ в. д.GЯO
Эл	Эстоний
Пура	4 волости
Адм. рӱдӧ	Рапла
Историй да географий
Кумдык	2764,22 км² (9-шо вер);
Шагат ӱштӧ	UTC+2, летом UTC+3
Калык чот
Калык чот	33 529 еҥ (2022) (8-шо вер);
Чаклык	11,98 айд./км² (10-е место)
Цифран идентификатор
ISO 3166-2 код	EE-70
Автом. номер-влакын кодышт	L
	Официал сайт
	РУВИКИ.Медиаште медиафайл-влак

Ра́пламаа (эст. Raplamaa или Rapla maakond) — Эстонийыште элын касвел ужашыштыже верланыше уезд. Тудо эрвелне Ярвамаа уезд дене чекла, кечывалвелне — Пярнумаа дене, касвелне — Ляэнемаа дене, йӱдвелне — Харьюмаа дене. Административный рӱдер — Рапла ола. Уездын составышкыже 4 волость пурат.

Географий

Уезд Йӱдвел-Эстон платон рӱдӧ ужашыштыже верланен. Эҥерлан поян. Нунын коклаште эн кугу — Казари эҥер. Мланде кӧргӧ поянлык гыч поснак известняк, долмит, торф да шунлан поян.

Рапламаа уездын кумдыкшо — 2764,22 км²^[1].

Калык

2006 ий 1 январьлан увер почеш уездыште 37 032 еҥ лийын, тышеч 47,8% — пӧръеҥ да 52,8% — ӱдырамаш.

Уездыште аза шочмаш — 9,7%, колымаш — 14,2%, естественный иземмаш — 4,6%. Уездыште 2012 ийыште 11,91 еҥ/км² лийын.

14 ияш марте ийготан-влакын удельный нелытышт — 16,9%, пашам ыштен кертше ийготан (15-64 ияш-влак) — 67,6%, 65 ияш да кугурак ийготан-влак — 15,6%.

Уездын калык составше (2022):

эстон-влак— 94,0%,
руш-влак — 3,3%,
моло калык — 2,7%.

Статистике Департаментын данныйже почеш кажне ий 1 январьлан Ляэнемаа уездыште илыше-влакын чотышт^[2]:

2018	2019	2020	2021	2022
33 299	↗ 33 311	↘ 33 282	↘ 33 116	↗ 33 529

Эстон (кугыжаныш семын) да руш йылме-влак шарленыт.

Административно-территориальный шеледымаш

Рапламаа уездыш 4 волость пура:

[Кехтна

Кохила

Мярьямаа

Рапла

2018 ий 1 январь гыч Эстонийыште уездысе управе ден уездласе кугурак-влакын должностьыштым пытарыме. Нунын сомылыштым кугыжаныш учреждений ден верысе самоуправлений-влаклан пуымо^[3].

Эстонийыште административно-территориальная реформо марте уездын составышкыже 10 волость пурен:

Муниципалитеты уезда Рапламаа до реформы 2017 года

Вигала
Кайу
Кехтна
Кохила
Кяру
Мярьямаа
Райккюла
Рапла
Юуру
Ярваканди

Илем

Раплаский уездыште 1 ола, 3 оласе поселко, 13 поселко да 258 ял.

Ола: Рапла.

Оласе поселко-влак: Кохила, Мярьямаа, Ярваканди.

Поселко-влак: Алу, Аэспа, Кайу, Каэрепере, Кеава, Кехтна, Куузику, Лелле, Приллимяэ, Хагери, Хагуди, Эйдапере, Юуру.

Тӱвыра ден шинчымаш

Сылне вер-влак: Вальда мыза, Алло мыза.

Палыме еҥ-влак

Уездыште шочыныт:

Крузенштерн, Иван Фёдорович (1770—1846) — российысе мореплаватель, адмирал.
Лаутер, Антс Михкелевич (1894—1973) — актер, театра да кино режиссер, СССР-ын калык артистше (1948).
Нурксе, Рагнар (1907—1959) — эстон урлык гыч лекше америкысе экономист.