Гемофилийын тӱнямбал кечыже

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Гемофилийын тӱнямбал кечыже
Кече 17 вӱдшор
«Гемофилий кече» логотип

Гемофилийын тӱнямбал кечыже (англ. World Hemophilia Day) — тӱнямбал кече, планете мучко ий еда 17 апрельыште[1] палемдалтеш. Гемофилийын кечыже, идалыкыште каныш кечылан огеш логал гын, паша кече семын шотлалтеш.

Историй

Гемофилийын тӱнямбал кечыже икымше гана 1989 ийыште палемдалтын.

Тиде интернационал кечым эртарыме шотышто кок тӱнямбал организаций тыршен: «Тазалыкаралтыш тӱнямбал организаций» (ВОЗ) да «Гемофилий шотышто тӱнямбал федераций» (WFH). «Гемофилийын кечыжым» эртарашлан 17 апрель кечым арам огыл ойыреныт: тиде — Гемофилийын тӱнямбал федерацийжым почшо, кудыжо тиде кечын шочын, Фрэнк Шнайбельлан шкешотан пагалымашым ончыктымо ошкыл.

Гемофилийын тӱнямбал кечыже «Тазалыкаралтыш тӱнямбал организацийын» да «Гемофилийын тӱнямбал федерацийын» шонымышт почеш, тӱнямбал калыкын, политик, тазалык йодышым вӱдышӧ чиновник да тыглай эмлыше-влакын тӱткышыштым гемофилий черан еҥ-влакын йодышыт деке савыраш, тиде тукым черын вӱр йогымын пужлымыж нерген шинчымашым калыкыште шараш[2].

«Гемофилийын тӱнямбал кечыже» у девиз дене палемдалтеш, тудыжо гемофилий дене кылдалтше моло проблемылан тӱткышым ойыра. Тыге 2009 ийыште тиде кечын ӱжыкмутшо «Пырля эмлена» (але вес вариантыште «Пырля азапланена» лийын), а 2011 ийыште «МДГ» «Тыйын полышет мыланна кӱлеш!» ой дене эртен[3][4] (але вес семын «Ме пырля тургыжланена»[5][6]), а 2011 ийыште «МДГ» тыгай девиз дене эртен: «Тыйын полышет мыланна моткоч кӱлеш!»[7]. Гемофилий тӱнямбал федерацийын эмлыме йодышыжым вӱдышӧ Элисон Стрит нине ой-влакыш шыҥдарыме шонымашым тичмашын тыге умылтарен: «Гемофилий черан-влакын йодмыштым чыла могырымат шукташ манын, гематолог, ортопед, стоматолог, физиотерапевт, психолог, социал пашаеҥ кокласе паша принцип тӧрлен шогаш да пайдалын кучылташ кӱлеш».

«Тазалыкаралтыш тӱнямбал организацийын», «Гемофилий шотышто тӱнямбал фередрацийын», «Гемофилий дене черланыше-влак обществын», шымлызе да эмлыше-влакын тыршымыштлан кӧра, гемофилий колымашке лукшо чер лиймым чарнен[8][5], туге гынат тиде сеҥымаш дене моктаныман огыл, черым пытарыме марте эше ятыр пашам ыштыман.

Палемдымаш

  1. [www.calend.ru/holidays/0/0/2598/ Всемирный день гемофилии — 17 апреля. История и особенности праздника в проекте Календарь Праздников 2010]
  2. Статистика распространения заболевания в России и мире (руш.). hemocom.spb.ru. Тергыме кече: 18 вӱдшор 2012. Архивировано из оригинала 14 пеледыш 2013 ий.}
  3. Всемирный день гемофилии (руш.). dislife.ru (17 вӱдшор 2009). — Всемирный день гемофилии проводится под лозунгом «Лечим вместе». Тергыме кече: 18 вӱдшор 2012. Архивлыме 21 пеледыш 2012 ий.
  4. Международный день гемофилии — 17 апреля (руш.). hemophilia.ru (17 вӱдшор 2009). — Лозунг в 2009 году — «Лечим вместе». Тергыме кече: 18 вӱдшор 2012. Архивлыме 16 пургыж 2011 ий.
  5. 1 2 Общество Больных Гемофилией Санкт-Петербурга (руш.). hemophilia.spb.ru (16 вӱдшор 2009). — При достаточном количестве лекарственных средств больной гемофилией может вести полноценную жизнь. Тергыме кече: 18 вӱдшор 2012. Архивлыме 7 ӱярня 2016 ий.
  6. World Hemophilia Day 2009 - Together We Care (англ.). wfh.org (сорла 2009). — Лозунг в 2009 году — «Вместе, мы заботимся». Тергыме кече: 18 вӱдшор 2012. Архивлыме 18 пеледыш 2012 ий.}
  7. Международный день гемофилии - 17 апреля (руш.). hemophilia.ru (12 вӱдшор 2009). — Лозунг в 2011 году — «Твоя помощь нам очень нужна!» Тергыме кече: 18 вӱдшор 2012. Архивлыме 10 сорла 2011 ий.
  8. Гемофилия - царская болезнь в современной России (руш.). hemocom.spb.ru. — В начале XX века продолжительность жизни больного гемофилией не превышала 15 лет. Тергыме кече: 18 вӱдшор 2012. Архивировано из оригинала 12 сӱрем 2012 ий.

Кылвер-влак