Выртсъярв
| Ер | |
| Выртсъярв | |
|---|---|
| эст. Võrtsjärv | |
Вид на Выртсъярв с северо-западного берега летом 2013 года | |
| Морфометрий | |
| Абсолют кӱкшыт | 33[2] м |
| Кугыт | 34,8[1] × 14,8[1] км |
| Кумдык | 269,19[1] км² |
| Объём | 0,75 км³ |
| Серысе линий | 130,5[1] км |
| Эн кугу келгыт | 6[1] м |
| Икмарда келгыт | 2,8[1] м |
| Гидрологий | |
| Минерализаций тӱрлылык | пресное |
| Бассейн | |
| Площадь бассейна | 3380 км² |
| Йоген пурышо эҥер-влак | Вяйке-Эмайыги, Тарвасту, Тянассилма, Ыхне, Лейе, Адули |
| Йоген лекше эҥер | Эмайыги |
| Верланымаш | |
| 58°16′00″ с. ш. 26°02′00″ в. д.GЯO | |
| Эл | |
| Регион-влак | Тартумаа, Вильяндимаа, Валгамаа |
| Район-влак | Колга-Яани, Вильянди, Тарвасту, Пыдрала, Пука, Рынгу, Ранну |
Вы́ртсъярв[3][2][4] (эст. Võrtsjärv) — Эстонийын кечывалвелныже, Тартумаа, Вильяндимаа да Валгамаа уездла чекыште, шере вӱдан ер. Кумдыкшо 269,19 км² наре лиеш[1]. Тудо Эстонийыште Чудской ер деч вара кокымшо верыште улеш да элын кугу кӧргӧ водоемлан шотлалтеш.
Вӱдын кугытшо — 0,75 км³[1]. Кокла келгытше — 2,8 м, эн келге верже — 6 м[1]. Водосборный бассейнын кумдыкшо — 3380 км²[1]. Теҥыз ӱмбалсе кӱкшыт — 33 м[2].
Ерыш Вяйке-Эмайыги, Тарвасту, Тянассилма, Ыхне, Лейе, Адули да моло эҥер-влак йоген пурат. Выртсъяв ер гыч Эмайыги эҥер тӱҥалтышыжым налеш да Чудской ерыш йоген пура[5][2].
1818 ийыште В.Я. Струве ер ий ӱмбалне Лифляндский губернийын раш картшым ямдылыме астрономо-тригонометрический пашажым тӱҥалын, тудо Дуги Струве ыштыме шотышто икымше ошкыл лийын[6][7].
Ер угрьым[5] да моло деликатес колым ашныме верлан шотлалтеш. Идалыкыште 250 тонн марте колым кучат.
Ер серыште — лимнологий станций[5].
См.также
Палемдымаш
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Кышкар:Register.keskkonnainfo.ee
- ↑ 1 2 3 4 Лист карты O-35-А. Масштаб: 1 : 500 000.
- ↑ Кышкар:ГИ
- ↑ Кышкар:ССИРЯ
- ↑ 1 2 3 Выртсъярв // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров).
- ↑ Jahresverhandlungen der Kurländischen Gesellschaft für Literatur und Kunst (нем.). books.google.com. Тергыме кече: 9 сорла 2020. Архивировано из оригинала 9 сорла 2020 ий.. — Mitau, 1819. — Bd. 1. — S. 94-96.
- ↑ How F.G.W. Struve started his ambitious project? (англ.). muuseum.to.ee. Тергыме кече: 14 сӱрем 2020. Архивировано из оригинала 14 сӱрем 2020 ий.: Страница виртуального музея Тартуской обсерватории