Выртсъярв

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Ер
Выртсъярв
эст. Võrtsjärv
Вид на Выртсъярв с северо-западного берега летом 2013 года
Вид на Выртсъярв с северо-западного берега летом 2013 года
Морфометрий
Абсолют кӱкшыт33[2] м
Кугыт34,8[1] × 14,8[1] км
Кумдык269,19[1] км²
Объём0,75 км³
Серысе линий130,5[1] км
Эн кугу келгыт6[1] м
Икмарда келгыт2,8[1] м
Гидрологий
Минерализаций тӱрлылыкпресное 
Бассейн
Площадь бассейна3380 км²
Йоген пурышо эҥер-влакВяйке-Эмайыги, Тарвасту, Тянассилма, Ыхне, Лейе, Адули
Йоген лекше эҥерЭмайыги
Верланымаш
58°16′00″ с. ш. 26°02′00″ в. д.GЯO
Эл
Регион-влакТартумаа, Вильяндимаа, Валгамаа
Район-влакКолга-Яани, Вильянди, Тарвасту, Пыдрала, Пука, Рынгу, Ранну
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиаште медиафайл-влак

Вы́ртсъярв[3][2][4] (эст. Võrtsjärv) — Эстонийын кечывалвелныже, Тартумаа, Вильяндимаа да Валгамаа уездла чекыште, шере вӱдан ер. Кумдыкшо 269,19 км² наре лиеш[1]. Тудо Эстонийыште Чудской ер деч вара кокымшо верыште улеш да элын кугу кӧргӧ водоемлан шотлалтеш.

Вӱдын кугытшо — 0,75 км³[1]. Кокла келгытше — 2,8 м, эн келге верже — 6 м[1]. Водосборный бассейнын кумдыкшо — 3380 км²[1]. Теҥыз ӱмбалсе кӱкшыт — 33 м[2].

Ерыш Вяйке-Эмайыги, Тарвасту, Тянассилма, Ыхне, Лейе, Адули да моло эҥер-влак йоген пурат. Выртсъяв ер гыч Эмайыги эҥер тӱҥалтышыжым налеш да Чудской ерыш йоген пура[5][2].

1818 ийыште В.Я. Струве ер ий ӱмбалне Лифляндский губернийын раш картшым ямдылыме астрономо-тригонометрический пашажым тӱҥалын, тудо Дуги Струве ыштыме шотышто икымше ошкыл лийын[6][7].

Ер угрьым[5] да моло деликатес колым ашныме верлан шотлалтеш. Идалыкыште 250 тонн марте колым кучат.

Ер серыште — лимнологий станций[5].

См.также

Палемдымаш

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Кышкар:Register.keskkonnainfo.ee
  2. 1 2 3 4 Лист карты O-35-А. Масштаб: 1 : 500 000.
  3. Кышкар:ГИ
  4. Кышкар:ССИРЯ
  5. 1 2 3 Выртсъярв // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров).
  6. Jahresverhandlungen der Kurländischen Gesellschaft für Literatur und Kunst (нем.). books.google.com. Тергыме кече: 9 сорла 2020. Архивировано из оригинала 9 сорла 2020 ий.. — Mitau, 1819. — Bd. 1. — S. 94-96.
  7. How F.G.W. Struve started his ambitious project? (англ.). muuseum.to.ee. Тергыме кече: 14 сӱрем 2020. Архивировано из оригинала 14 сӱрем 2020 ий.: Страница виртуального музея Тартуской обсерватории