Ажгыныме чер ваштареш кучедалме тӱнямбал кече
Ажгыныме (орымо) чер ваштареш кучедалме тӱнямбал кече (англ. World Rabies Day), але Орымо дене кучедалме кече — ий еда палемдыме шарнымаш кече. 2007 ий гыч тӱҥалын, ий еда 28 сентябрьыште палемдалтеш. ООН-ын тӱнямбалысе кече кышкарыште улеш. Орымашым эскерыше коммерцийдыме, США-ште шке пачер-штабым кучышо Глобал Альянсын (англ. Global Alliance for Rabies Control) темлымыж почеш увертарыме[1].
Ажгыныме чер ваштареш кучедалме тӱнямбал кече ий еда 28 сентябрьыште эрта да орымо чер деч икымше вакциным мушо француз микробиолог Луи Пастерын колымо кечыж дене кылдалтын[2].
Орымо (ажгыныме) чер пеш шучко, колымашке кондышо инфекций, тудым Rabies virus вирус шочыкта. Ажгыныме черым вакцине полшымо дене кораҥдаш лиеш, тудо 150 утла эллаште да кундемлаште вашлиялтеш. ВОЗ-ын шымлымыж почеш ажгыныме чер дене еҥ-влак утларакшым пий-влак деч черланат, айдемылан пижше орымо черын пӱтынь тӱшкаж гыч 99 процентше лачак нунын деч кусна[3].
Шарныктыме кечын шонымашыже — ажгын черланыше еҥ да вольык-влакын орлыкыштлан тӱткышым ойыраш, профилактике паша нерген пален налме пашам кумдаҥдаш да тыгай чер дене кучедалме йӧн-влак нерген утларак калыклан ойлаш. Орымо чер нерген ончылгоч шижтарен умылтарымаш, тудын ваштареш пашам шуктымаш тыгак еҥ-влаклан мӧҥгысӧ чонан верч мутым кучаш кӱлмӧ нерген ушештара да пийын пурлмо деч вара вигак эмлалташ кӱлмӧ нерген шинчымашым авалта.
Палемдымаш
- ↑ Our Story | Global Alliance for Rabies Control. rabiesalliance.org. Тергыме кече: 6 теле 2018. Архивлыме 18 теле 2019 ий.
- ↑ ВОЗ | Всемирный день борьбы с бешенством. WHO. Тергыме кече: 6 теле 2018. Архивлыме 29 кылме 2018 ий.
- ↑ Бешенство (руш.). www.who.int. Тергыме кече: 6 теле 2018. Архивлыме 10 теле 2019 ий.