Ягельдина, Тамара Андреевна
| Тамара Андреевна Ягельдина | |
|---|---|
| | |
| Шочмо кече | 22 ӱярня 1939 |
| Шочмо вер |
|
| Колымо кече | 16 идым 2012 (73 ий) |
| Колымо вер | |
| Гражданлык |
|
| Паша сомыл | кӱслезе, педагог |
| Награде да премий | |
Тамáра Андрéевна Ягéльдина (22 ӱярня 1939, Изи Шокшем, Марий Автоном Совет Социализм Республик — 16 идым 2012, Йошкар-Ола) — совет да российысе семмастар, туныктышо. Марий АССР-ысе Курыкмарий вел Микрӓк йоча музык школын директоржо (1972—1997), Марий Элысе 1-ше №-ан калыкле президент школ-интернатын завучшо, туныктышыжо (1997—2012). Россий Федерацийысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1993). Олык Ипай лӱмеш Марий комсомол премийын лауреатше (1972).
Илыш корныжо
1939 ий 22 мартыште Марий АССР-ысе Шернур район Изи Шокшем ялеш репрессироватлыме НКВД пашаеҥын ешыштыже шочын[1][2][3].
Т. А. Ягельдинан аважлан, кидыштыже вич йоча дене шкетын кодмеке, тунам нунын илыме Марий АССР-ысе Шернур посёлко гыч каяшыже логалын. 1939 ий шыжым аважын родыжо-влак нуным Йошкар-Олаш илаш наҥгаят да репрессироватлыме ешлан полшаш тыршат. 1943 ийыште Т. А. Ягельдинан ачаже ссылке гыч пӧртылын, 1968 ийыште чын лӱмжым пӧртылтымӧ[3].
Шочмо ялыште кыдалаш школым[3], а 1962 ийыште И. С. Палантай лӱмеш Йошкар-Оласе музык училищым тунем пытарен[1][2].
Туныктышо, 1972 ий гыч — Марий АССР-ысе Курыкмарий вел Микрӓк йоча музык школын директоржо[1][2][4]. Тыште музык урок-влакым вӱден, икымше кӱслезе-влак ансамбльым чумырен, ансамбль шке усталыкшым Москошто Кремльысе погын-влакын полатыштыже ончыктен[3][5].
1997 ий гыч 1-ше №-ан калыкле президент школ-интернатыште (Йошкар-Ола): завуч, туныктышо. Ик гана веле огыл пӱтынь российысе да калык-влак кокласе конкурсын лауреатше лийше кӱслезе-влак ансамбльын вуйлатышыже[1][2][6].
1993 ийыште тудлан «Россий Федерацийысе тӱвыран сулло пашаеҥже» чаплӱмым пуымо. 1972 ийыште, Микрӓк самырык кӱслезе-влак ансамбльын вуйлатышыже семын, Олык Ипай лӱмеш Марий комсомол премий дене суапландаралтын. 2009 ийыште «Марий Эл ончылно суаплан» орденын медальже дене палемдалтын[1][2][3].
2012 ий 16 сентбрьыште Йошкар-Олаште колен.
Суаптар-влак
- Россий Федерацийысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1993 ий 22 декабрь)[1][2] — тӱвыра аланыште сеҥымашлан да шуко ияш лектышан пашалан;
- Марий АССР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1970)[1][2][7];
- «Марий Эл ончылно суаплан» орденын медальже (2009)[1][2];
- Олык Ипай лӱмеш Марий комсомол премий (1972) — кӱкшӧ шоктымо мастарлыклан да марий музык сымыктышым чапландарымылан (Микрӓк кӱслезе-влак ансамбльын вуйлатышыже)[1][2].
Шарнымаш
1975 ийыште Микрӓк самырык кӱслезе-влакын ансамбльышт нерген «Юнга-фильм» студийыште 20 минут кужытан «Гусли поют о счастье» тӱсан фильмым войзеныт. Варарак тудо Кином йӧратыше-влакын пӱтынь ушемысе конкурсыштыжо II степенян Диплом дене да СССР тӱвыра министерствын Чаптаныкше дене палемдалтын[7].
Палемдымаш
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Мочаев, 2017, с. 517.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 841.
- ↑ 1 2 3 4 5 Ягельдина Тамара Андреевна (1939-2012) - Деятели культуры и искусства - Знаменитые земляки - Каталог статей - Сернурская ЦБС. sernurlib.ru. Тергыме кече: 20 кылме 2025.
- ↑ История школы (руш.). МБУДО Микряковская Детская Музыкальная Школа. Тергыме кече: 20 кылме 2025.
- ↑ О нас. pho12.ru. Тергыме кече: 20 кылме 2025.
- ↑ Сохранение и развитие традиционных марийских народных инструментов, <https://web.archive.org/web/20230208155927/https://vuzlit.com/1809831/sohranenie_razvitie_traditsionnyh_mariyskih_narodnyh_instrumentov>. Тергыме: 2 теле 2025.
- ↑ 1 2 Янгильдина Тамара Андреевна (руш.). Марийская история в лицах. Тергыме кече: 20 кылме 2025.
Литератур
- Егоров Н. На экране — Юнга-фильм. — Йошкар-Ола, 1987. — 45 с.
- Терехова А. В. Ягельдина Тамара Андреевна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 417. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Ягельдина Тамара Андреевна // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 841. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
- Терехова А. В., Эшкинина А. Г. Ягельдина Тамара Андреевна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 517. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
Кылвер-влак
- Ӱярня тылзын 22 кечынже шочшо-влак
- 1939 ийыште шочшо-влак
- Шернур районышто шочшо-влак
- Идым тылзын 16 кечынже колышо-влак
- 2012 ийыште колышо-влак
- Йошкар-Олаште колышо-влак
- Алфавит почеш персоналий-влак
- Алфавит почеш педагог-влак
- Российысе педагог-влак
- СССР-ысе педагог-влак
- Россий Федераций тӱвыран сулло пашаеҥже-влак
- «Марий Эл ончылно суаплан» орденын медальже дене суапландаралтше-влак
- Марий АССР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже-влак
- Олык Ипай лӱмеш Кугыжаныш премийын лауреатше-влак
- СССР-ысе школ директор-влак
- Кӱслезе-влак