Севастьянов, Виктор Викторович

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Виктор Викторович Севастьянов
Севастьянов Виктор Викторович.jpg
Шочмо кече 1942 ий 27 сӱрем(1942-07-27)
Шочмо вер Астрахань, СССР
Колымо кече 2020 ий 13 теле(2020-12-13) (78 ий)
Колымо вер Йошкар-Ола, Россий
Эл  СССР Россий
Шанче алан неврологий
Образований
Шанче степень медицине шанче доктор
Шанче званий профессор
Палыме йочам эмлыше, рӱдӧ нерв системыште экшык-влак шотышто специалист
Награде ден премий-влак
«Пашан ветеранже» медаль
СССР тазалыкаралтышын отличникше Заслуженный врач Российской Федерации

Виктор Викторович Севастьянов (27 сӱрем 1942, Астрахань, СССР13 теле 2020, Йошкар-Ола) — совет да российысе невролог-эмлызе, Марий Эл Республикысе Тазалыкаралтыш министерствын мутланыме экшык да нейросенсорысе да тарванылме пашам нейротӧрлатыше рӱдерын тӱҥ эмлызыже (Йошкар-Ола). Медицине шанче доктор, профессор.

Мутланыме экшык да нейротӧрлатымаш рӱдерыште кутырымаште нелылыкым чытыше, шӱдырвочмо чер (паралич) да сокырлык, вуй да тупрӱдын туртмыжым чыла ийготан еҥ-влакым эмлат. Рӱдерыште эмлаш керташ лийдымылан шотлалтше 3700 утла черлым эмлыме[1].

Илыш корныжо

1942 ий сӱрем тылзын 27-ше кечынже Астрахань олаште шочын[2]. Ачаже 1943 ийыште Кугу Ачамланде Сар годым колен. Аваже — эмлызе-терапевт, эргыж дене ончыч Марий АССР Марий Тӱрек селаш толын, а вара, 1947 ийыште, Волжскыш илаш куснен[3].

Школым тунем пытарымеке, Озаҥ медицине институтын  (руш.) медицине факультетышкыже тунемаш пурен, тудым 1965 ийыште тунем пытарен. Шке ойлымыж почеш, ончыкылык пашам ойырымо шотышто нигунамат шонкален огыл[3]. Институтышто биологий кружокыш коштын, тудын вуйлатышыже рак юҥгын (опухольын) шарлымыжым шымлен да у антибиотикым ыштыме шотышто тыршен. Озаҥ вертолёт заводышто  (руш.) пеш писын пӧрдыктышӧ изирак двигательым мумеке, нуно тидым, ткань гыч посна клетка-влакым налаш, гомогенизатор семын кучылтыныт, да варажым ты клеткым комакголяшке шыҥдареныт, тыге ракын вирус йӧн дене куснымыжым тергеныт. Ямдылыме антибиотик ыштен лукмашке логалын огыл, но шке шонен лукмыштлан патентым налыныт[3].

Медицине институтын кудымшо курсыштыжо улмыж годым Рязань радиотехник институтын  (руш.) пашам кодыде тунемме пӧлкажын икымше курсышкыжо тунемаш пурен, тудым 1971 ийыште тунем пытарен. Интернатурыш куснымеке, шке семын сексысе экшыкым эмлыме пашалан пижын, олаште оксам тӱлыман, пӧръеҥ-ӱдырамаш кылым тӧрлышӧ верым почын[3]. 1965—1982 ийлаште — Марий АССР Тазалыкаралтыш министерствысе Республик эмлымверын врач-невропатологшо, сексопатологшо[2].

Но тӱҥалтышыште ты пашаште нелылык-влак лектыныт. Партий обком Севастьяновлан ик условийым шынден: «Ӱшкыж-влакым вускемдаш радиоэлектрон йӧным шонен луктат гын, тунам тыйын сексопатологийлан корно почылтеш»[3]. Марий АССР Министр-влак Каҥаш пелен вольыкын кушмыжым да игылымым (стерилизаций) радиоэлектрон йӧн дене виктарыме шотышто посна тӱшкан шанче вуйлатышыже лийын[2]. Марий политех институтын, полупроводник заводын, тыгак ракет двигатель дене пашам ыштыше марий машиначоҥышо заводын специалист-влакым иктеш чумырен, тудо электромагнит юапым колтымо (излученийым) шотышто пашам тӱҥалын. Марий ял озанлык станцийыште ӱшкыж-влак дене тергыме шинчымашым иктешлымеке, монографийым возен. Тудын тӱшкан шонен лукмо шуко йыжыҥан электростимулятор 15—30 секунд жапыште, корштарыде сайын колтымо шокшо юап дене урлык кӧргарверым вӱр деч посна коден (инфаркт) да нуным йомдарымашке луктын. Ты шонен лукмо йӧнлан США-ште, Английыште, Германийыште, Данийыште, Швецийыште да Францийыште патентым налын[3].

Варажым, тиде шонен лукмыжо тыгак тӱрлӧ коштмо-тарванылме годым улшо йӧндымылыкым эмлаш тӱҥалаш таратен. Тыге, айдемысе нерв кышкарлан электростимуляторын вийым пуэн шогымыж нерген умылен, тыге айдемым шкевуя пашам ышташ таратен: уэмын тазаҥдаш, коштмо-тарваныме функций-влакым экшыкын койышыж ден нелытшым шотыш налде посна уэмдаш лиеш. Лулеге экшыкым (лулегын остеопорозшым) эмлаш электростимуляторым кучылташ тӧчымӧ деч вара, 1980-шо ийла кыдалне В. В. Севастьянов эмгак йоча-влакын черыштым эмлаш тӱҥалын. Тупрӱдын кӱшыл ужашыжым вияҥден тӧрлымӧ сеанс-влак годым (ДЦП годым тарваныдымылыкым эмлаш) вучыдымо сай сӱрет палемдалтын: йылт сокыр йоча-влакын тул волгыдым шижмышт пӧртылын[3].

1982—1985 ийлаште — врач-невропатолог, 1985 ий гыч — Республикысе йоча эмлымверыште Неврологий пӧлкам вуйлатыше, Марий Эл Республикысе Тазалыкаралтыш министерствын штатдыме Тӱҥ йоча невропатологшо[2].

1991 ий гыч — Республикысе йоча эмлымвер пелен Нейроофтальмологий рӱдерын вуйлатышыже[2]. Тудо капкылын йомдарыме сомылжо-влакым уэштарен пӧртылташ тыгай йӧн-влак дене пайдаланен: электростимуляций, лазеротерапий, чогашылым шкешотан туржмаш, эмым кучылтмаш да иппотерапий. Рӱдерыште иканаште 30 пациент эмлалтеш, ача-ава-влак йоча пелен кок-кум еҥлан илаш келыштарыме пӧлемыште илат. Ик эмлыме курс 12—14 кечыште шуйна, вара кум тылзе марте канаш темлалтеш, да у курс тӱҥалеш[3].

1996 ийыште медицине шанче доктор степеньым налын, «Нерв кышкарын черже-влакым эмлымаште шукоканалан програман электростимуляцийым кучылтмаш» теме дене диссертацийым арален[3].

2000 ийыште Марий Эл Республикысе Кугыжаныш Погынын  (руш.) депутатшылан сайлалтын[2]. «Единый Россий» партийын йыжъеҥже[4].

Туныктымо пашам вӱден: 2001 ий май гыч — Марий кугыжаныш технике университетын «Радиотехнике кышкар-влак» кафедрын профессоржо[2].

Шанче да эмлыме пашажын тӱҥ йогынжо-влак: йочан рӱдӧ параличан неле форможо-влак амаллан мутланыме да коштмо-тарванымашым уэштарыме да шинчаужмо сомылжо-влакым модельыш шыҥдарыме йӧн-влакым ямдылымаш, тыгак эмлен кертдыме сокырлык годым ужмашым уэмдаш кучылтмо у йӧн-влакым кычалмаш[2].

Альпинизмым, туризмым да куштылго атлетикым йӧратен[2]. Шке пашаштыже тӱҥ пагалыме неврологлан А. М. Вейным шотлен, тудо «илышым тыглай огыл аклымыж дене, келге шинчымаш да айдемылык койышыж дене ойыртемалтын». Йӧратыме шулдыран ойжо: «Тазалык — чыла огыл, но тазалык деч посна чылажат — нимо»[5].

Виктор Викторович Севастьянов 2020 ий теле тылзын 13-шо кечынже Йошкар-Олаште колен[6].

Публикаций-влак

Монографий-влак:

  • В. В. Севастьянов. Нерв кышкарым эмлымаште шуко каналан, программан электростимуляцийым кучылтмаш: Медицин шанче докторын дисертаций авторефератше М., 1996. — 70 л. / Применение многоканальной программируемой электростимуляции в лечении заболеваний нервной системы: Автореферат диссертации доктора медицинских наук.М., 1996. — 70 с.

Икмыняр савыктыш:

  • Севастьянов В. В., Казимиров Э. К. Электровоздействие как защитный фактор в искусственной и меняющейся среде обитания человека и животных // «Электростимуляция органов и тканей». Тез. докл. 2-й Всесоюз. конф. с международным участием. Киев, 1979. С. 235—237.
  • Севастьянов В. В., Казимиров Э. К., Светлаков А. В. К вопросу об электростимуляционной аппаратуре для массового обслуживания // Тез. докл. Республиканской науч. конф. «Актуальные проблемы электростимуляции». Киев, 1983. С. 68—70.
  • Севастьянов В. В., Глазунова Н. Ю. Неврогенные аспекты дисплазий и вывихов плечевых суставов у детей // Сборник научно-практических работ врачей Республики Марий Эл. Вып. 3 / Сост. Е. А. Загайнов. — Йошкар-Ола, Полиграфиздат. — 1999. — С.217-221.
  • В. В. Севастьянов, С. В. Шуварова. Междисциплинарный подход к ранней реабилитации детей с задержками психоречевого развития // Материалы Российской конференции «Современные тенденции психиатрической помощи: клинические и социальные аспекты». Совещание главных психиатров и наркологов, Руководителей учреждений, оказывающих психиатрическую помощь. — Москва, 2002, с. 281—282
  • Севастьянов В. В., Казимиров Э. К. Длительная многоканальная электростимуляция — эффективный метод реабилитации инкурабельных больных на дому // Reabilitacijos metodu ir priemoniu efektyvumas: lietuvos reabilitologu asociacijos konferencijos medziaga. Birstonas, 2002. Р. 25—26.
  • В. В. Севастьянов, М. Н. Морозов. Мультимедиа технологии в обучении детей с речевыми и нейросенсорные нарушениями // Труды юбилейной научно-технической конференции. — Рязань, 2003, с. 59-60
  • В. В. Севастьянов, М. Н. Морозов, С. В. Шуварова, К. Н. Кудашева. Применение мультимедиа технологий в реабилитации детей с нарушениями высших психических функций // Материалы первого всероссийского научного форума «Инновационные технологии медицины XXI века» «Медицинские компьютерные технологии». — Москва, 2005, с. 237—239.
  • В. В. Севастьянов, Э. К. Казимиров. Многоканальное устройство для электровоздействия на органы и ткани группы пациентов / Известия вузов. Приборостроение. — 2011. — Т. 54, № 3. — С. 43-46 — ISSN 0021-3454

Суаптар да чаплӱм-влак

Нью-Йорк наука академийын чынле йыжъеҥже, Мериленд штатын (США) Чапланыше гражданинже (1996). Великобританий, Даний, Франций, Германий, Швеций, Японий, Нидерланд, США патент-влакын налшыже[2].

Моло илыш сӱрет-влак

Изиж годсек тудо чыла палаш тыршыше да тыглай огыл шонкалыше лийын. Тыге изи Виктор, аважын пашам ыштыме эмлымверыштыже, шке икымше «открытийым» ыштен — моргышто илыше айдемым муын. 12 ияшыж годым (1954 ийыште) биологий кружокышто Виктор икымше гана Волжск олаште ты марте кушдымо кавуным ончен куштен. Тиде амал дене тудым Москосо ВДНХ-ш ӱжыныт, тушто тудлан медальым кучыктеныт да «Артек» йоча лагерьыш канаш колтеныт, тушто тудо вучыдымын Индира Ганди дене вашлийын[3].

Школышто тунеммыж годым, Виктор изирак классласе йоча тӱшкам вӱден, мландысе да вӱдысӧ чонан-влакым кучымо да ужалыме шотышто шолып амалкалыме пашам устан эртарен: ужавам — мединститут-влаклан, а рак-влакым — ресторанлашке ужален[3].

Аклымаш да шонымаш-влак

Санкт-Петербург кугыжаныш университет  (руш.) ректорын, Россий Виктер пелен Руш йылме шотышто каҥашын йыжъеҥже, академик Людмила Вербицкаян шонымыж почеш, В. В. Севастьяновын полшымыж дене ыштыме компьютер технологий-влак, кудышт неле мутланыме экшык дене черле-влаклан сайын мутланаш йӧным ыштат — тӱняште эн сай улыт. Тиде технологийлан кӧра, йоча-влак, эн неле экшык денат кутыраш тунемаш тӱҥалыт, тыгак йот йылме денат[7].

Марий Эл Республикын Республикысе йоча эмлымвер пелен Нейроофтальмологий рӱдерым вуйлатыше В. В. Севастьянов[3]:

Пӱтынь тӱняште эмлымаш посна йогын-влак почеш эртаралтеш. Соҥгырам отоларинголог эмла, сокырлыкым — окулист, коштмо-тарванылме пудыртымаш-влакым — невропатолог. Да кажнылан шке кышкарже гыч лекташ неле. Мемнан деке ӱшан деч посна кодшо-влак логалыт, да ме нуным эмлена, конешне, тӱрлӧ лектыш дене, но негызыште — тичмаш кышкар. Капкылын уэмын шочын кертме йӧнжӧ-влакым кучылташ лиеш да кӱлеш. Тудын ресурсшо 5 процент деч утла огыл гынат.

Таклан огыл ойлат: кажне медальын кок велже уло. Мемнан эмлыме кышкарна тыгай кышкар гаяк нелылыкым вашлиеш, тиде нелылык медицине дене огыл, а илыйӧн йодыш дене кылдалтын. Ме айдемым йол ӱмбаке шогалтена, кумло гыч индешлу процент марте шинчаужмым пӧртылтена, тудым тунамак эмгак тӱшка гыч кораҥдат. Да кушко тудо кая? Пашаш огыт нал, пенсийым огыт тӱлӧ. Чаманен каласаш логалеш, тыгай илыш нелылыкым ме тӧрлен огына керт, тиде моло специалист-влакын пашашт. Но нуно тидым тӧрлаш огыт вашке.

[8]

Шарнымаш

2022 ий сӱрем тылзын 13-шо кечынже Йошкар-Олаште Мутланыме экшык да нейрореабилитаций рӱдерын оралте пырдыжыштыже РФ да Марий Эл Республикын сулло эмлызыже, СССР тазалыкаралтышын отличникше, медицине шанче доктор, профессор В. В. Севастьяновым шарныктыше оҥам вераҥденыт[9][10][11].

Палемдымаш

  1. Василий Золотов. Доктор Севастьянов признан лучшим в России. Газета «Марийская правда» (12 сорла 2005). Тергыме кече: 24 теле 2025. Архивлыме 20 пеледыш 2013 ий.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Севастьянов, Виктор Викторович // Большая русская биографическая энциклопедия (электронное издание). — Версия 3.0. — М.: Бизнессофт, ИДДК, 2007.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Гражданин из Мэриленда — Русский репортер (руш.). web.archive.org. Тергыме кече: 24 теле 2025.
  4. Официальный сайт Госсобрания Республики Марий Эл. web.archive.org. Тергыме кече: 24 теле 2025.
  5. Ольга Бирючева. Несколько вопросов юбиляру. Марийская правда (20 сӱрем 2007). Тергыме кече: 24 теле 2025. Архивлыме 17 вӱдшор 2013 ий.
  6. Алла Ефремова (2020-12-13), Скончался врач-невролог, профессор Виктор Викторович Севастьянов, <https://www.marpravda.ru/news/zhizn-v-mariy-el/skonchalsya-vrach-nevrolog-professor-viktor-viktorovich-sevastyanov/>. Тергыме: 24 теле 2025. 
  7. Уникальная программа, позволяющая общаться больным с сильной патологией речи, создана в Марий Эл. ИА Regnum (28 шорыкйол 2004). Тергыме кече: 24 теле 2025. Архивлыме 17 вӱдшор 2013 ий.
  8. Системный подход доктора Севастьянова - Новые технологии - Деловая пресса. Электронные газеты. web.archive.org. Тергыме кече: 24 теле 2025.
  9. Мария Емельянова. В Йошкар-Оле открыли мемориальную доску в память о легендарном враче Викторе Севастьянове (Видео) (руш.) (13 сӱрем 2022). Тергыме кече: 24 теле 2025. Архивлыме 13 сӱрем 2022 ий.
  10. В Йошкар-Оле открыли доску памяти известному врачу Виктору Севастьянову (руш.). Новости Марий Эл - Новости Йошкар-Олы - ГТРК «Марий Эл». Тергыме кече: 24 теле 2025.
  11. На улице Пролетарской установили мемориальную доску в память о легендарном враче (руш.). МариМедиа. Тергыме кече: 24 теле 2025.

Литератур

  • Севастьянов Виктор Викторович // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 699. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
  • Краснов П. В. Севастьянов Виктор Викторович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 386. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Кылвер-влак