Помелова, Иннеса Александровна

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
РУВИКИ-ште тыгай тукымлӱм дене вес еҥ нерген статьям лудаш лиеш: Помелов.
Иннеса Александровна Помелова
Иннеса Помелова.jpg
Шочмо кече 30 кылме 1942(1942-11-30) (83 ий)
Шочмо вер
Гражданстве  СССР→ Россий
Жанр монументальный скульптур[d] да монументальный сымыктыш[d]
Тунеммаш

Иннеса Александровна Помелова (шоч. 1942 ий 30 ноябрьыште, Загорск, Моско область) — совет да россий скульптор. Усталык пашажын тӱҥ жанрже — монументальный сымыктыш. Моско областьысе тӱвыран сулло пашаеҥже. Российысе сӱретсымыктыш академийын почётан академикше[1]. Помеловмыт сымыктыш династийын представительже: пелашыже Валентин Помелов (1939—1999) — монументальный сӱретче; эргыже Фёдор Помелов — живописец, 2022 ийыште Россий Федерацийысе Тӱвыра министрын таумутшо дене суапландаралтын[2][3].

Илыш корно

1942 ий 30 ноябрьыште Моско областьысе (РСФСР, СССР) Загорск (1991 ий гыч — Сергиев Посад) олаште шочын[1].

Тунеммаш

1964 ийыште Помелова М. Б. Греков лӱмеш Ростовысо сӱретсымыктыш училищым тунем пытарен. Е. И. Лобкон скульптур пӧлкаштыже тунемын[4].

Умбакыже тунеммашым Москосо кӱшыл сӱретсымыктыш-йӧнозанлык училищыште (2022 ий гыч — С. Г. Строганов лӱмеш Российысе кугыжаныш сӱретсымыктыш-йӧнозанлык университет) сӱретлымаш керамике пӧлкаште шуен. Н. С. Селезнёв дене тунемын.

1970—1973 ийлаште МВХПУ-со аспирантурышто тунемын[5].

2011 ийыште Помелова Парижыште (Франций) Тӱнямбал сӱретсымыктыш рӱдерысе (Cité internationale des arts) сӱретсымыктыш мастаргудышто стажировкым эртен[1]. 2014-ште — Монпельеште (Франций) Les Vendémiaires-ыште.

Паша корно

1973 ийыште Москосо кӱшыл сӱретсымыктыш-йӧнозанлык училищын аспирантурыжым пытарымек, Подольскысо сӱретсымыктыш-производственный мастаргудын сӱретче-монументалистше лийын. 1974 ийыште мастаргудо пелен монументал-сӧрастарымаш сымыктыш шотышто сӱретсымыктыш Каҥашын йыжыҥъеҥже лийын.

Тыгак 1974 ийыште Помелова СССР сӱретче-влак ушемыш пурен[6].

1984 гыч 1990 ий марте Подольскысо сӱретсымыктыш-производственный мастаргудын монументал-сӧрастарымаш сымыктыш шотышто сӱретсымыктыш Каҥашын председательже лийын[1].

Шуко гана сӱретче-влакын усталык тӱшкашкышт пурен. 2005 ийыште Гжельысе эксперимент заводышто усталык тӱшкаште Москосо сӱретче-влак ушем дене пырля пашам ышташ тӱҥалын.

Иннеса Помелова — шкетын да тӱшка дене ямдылыме ончерлан участницыже. Тӱҥ шотышто керамик дене пашам ышта — шке произведенийлаштыже музык, живопись, поэзий, театр, философий дене кылдалтше теме-влакым тарвата[2]. Тӱрлӧ объектын тӱжвалжым да кӧргыжым сӧрастарыше кугу да кумда композиций-влакым да декоративный панном ыштеда. Тыгак сӱретче скульптур да график дене пашам ышта, натюрморт ден пейзажым воза, тыгак Моско областьысе черке-влаклан мозаике юмоҥа-влакым ямдыла[7].

Пелашыже да эргыж дене пырля сӱретче-влакын усталык династийыштым ыштеныт. Валентин Помелов пелашыже (1939—1999), монументальный живописец лийын, экспрессионизм деке лишыл улшо йӧн дене портрет-влакым возен[3]. Эргыже, Фёдор Помелов, тӱҥ шотышто пӱртӱс теме дене пашам ышта. 2022 ийыште Россий Федерацийысе Тӱвыра министрын Таумутшо дене суапландаралтын[2][3].

Иннеса Помелован пашаже-влак Российысе да моло элласе тоштер да посна еҥ-влакын коллекцийлаштышт кугу верым налын шогат. Тудын южо произведенийже Серпуховысо сӱретсымыктыш тоштерыште, Таруса оласе сӱрет галерейыште, «Мароу» галерейыште (США), Клер Бертальммон коллекцийыштыже (Франций) улыт. Скульпторын южо пашаже Российыште, Францийыште, Италийыште, Германийыште, Финляндийыште да моло вереат посна еҥ-влакын коллекцийлаштышт аралалтыт[7].

Награде да премий-влак

  • 1970 — «Суздальысе мӱй» декоративный фаянс наборлан СССР Калык ялозанлык сеҥымаш ончерын (ВДНХ) ший медальже;
  • 1971 — Сӱретче-влак ушемын Москосо организацийжын дипломжо;
  • 2003 — Российысе сӱретсымыктыш академийын дипломжо;
  • 2004 — «Моско областьысе тӱвыран сулло пашаеҥже» чаплӱм;
  • 2005 — Моско область губернаторын «Тауштем» знакше (Помеловмыт сӱретче династийлан кучыктымо)[8];
  • 2017 — «Российысе сӱретсымыктыш академийын почётан академикше» чаплӱм да молат.

Тӱҥ ончерже-влак

  • 1965 — Декоративно-прикладной сымыктышын уло ушемысе ончерже (Моско);
  • 1968 — Кузнецкий кӱварыште Самырык тукымын 8-ше ончерже (Моско);
  • 1970 — В. Ленинын шочмыжлан 100 ийлан пӧлеклалтше уло ушемысе ончер (Моско);
  • 1971 — «Москосо сӱретсымыктыш вузлан эн сай дипломышт», СССР ВДНХ (Моско);
  • 1971 — Шке ончерже, «Протон» тӱвыра пӧрт (Протвино, Моско область);
  • 1972 — «Изи формо скульптур» уло ушемысе ончер (Моско, Ленинград)
  • 1972 — Шке ончерже, Пущино оласе Шанчызе пӧрт (Моско область);
  • 1974 — «Российысе рӱдӧ областьласе сӱретче-влак» ончер (Иваново);
  • 1977 — Протвино оласе сӱретче-влакын икымше ончерышт, «Протон» тӱвыра пӧрт (Протвино, Моско область);
  • 1979 — «МООСХ-лан 25 ий» ончер, Сӱретчын рӱдӧ пӧртшӧ (Моско);
  • 1979 — Крутицкий валысе тӱшка ончер (Моско);
  • 1983 — шке ончер, Серпухов оласе историй-сымыктыш тоштер (Моско область);
  • 1984 — Крутицкий Валыште Моско областьын монументалист сӱретче-влакын произведений ончерышт (Моско);
  • 1988 — «ИФВЭ-лан 25 ий» ончер, «Старт» спорткомплекс (Протвино, Моско область);
  • 1989 — «Моско ден и Моско областьын монументалистше-влак» ончер, Сӱретчын рӱдӧ пӧртшӧ (Моско);
  • 1990 — «Подмосковье» ончер, Рӱдӧ ончер зал, Манеж (Моско);
  • 1992 — Шке лӱмгече ончер (Протвино, Моско область);
  • 1995 — Шке ончер, «Магоу» галерей (Римчонд, Индиана штат, США);
  • 1996 — «МООСХ-лан 50 ий» ончер, (Сӱретчын рӱдӧ пӧртшӧ, Моско);
  • 1996 — Шке ончер, «Магоу» галерей (Ричмонд, Индиана штат, США);
  • 1997 — Шке ончер (Фернэ-Вольтер, Франций);
  • 1999 — Шке ончер, «Магоу» галерей (Ричмонд, Индиана штат, США);
  • 2000 — Шке ончер, Колумбус ола, (Огайо штат, США);
  • 2002 — Шке лӱмгече ончер, Протвино оласе ончер рӱдер (Моско область);
  • 2003 — Шке лӱмгече ончер, Серпухов оласе Тоштер-ончер рӱдер (Моско область);
  • 2003 — «Российын шӧртньӧ оҥгыжо» ончер, Российысе сымыктыш академий (Моско);
  • 2004 — Шке ончер, «Магоу» галерей (Ричмонд, Индиана штат, США);
  • 2005 — «Помеловмыт сӱретче династий» ончер, Протвино оласе Ончер рӱдер (Моско область);
  • 2005 — «Господен суксо» ончер, «Словян пӧрт» галерей (Моско);
  • 2005 — «Моско 2005» ончер, Солянкышт галерей (Солянка ГРАУНД) (Моско);
  • 2005 — Ончер зал, «Якорь» пансионат (Таруса, Калуго область);
  • 2005 ий гыч — «Москва-Таруса» ончерын эре участникше, Тарус сӱрет галерей (Таруса, Калуго область)
  • 2006 — «Помеловмыт сӱретче династий» ончер, Серпухов оласе Тоштер-ончер рӱдер (Моско область);
  • 2006 — «Москон монументалистше-влак» ончер, Сӱретчын рӱдӧ пӧртшӧ (Моско);
  • 2006 — «Помеловмыт сӱретче-влак» ончер, Таруса сӱрет галерей (Таруса, Калуго область);
  • 2006 — «Помеловмыт сӱретче династий» ончер, Сӱретчын рӱдӧ пӧртшӧ (Моско);
  • 2006 — «Москон монументалистше-влак» ончер (Моско);
  • 2007 — «Помеловмыт сӱретче-влак» ончер, Старосадскийыште Москосо сӱретче-влак ушемын залже (Моско);
  • 2007 — Шке ончер, Протвино оласе Ончер рӱдер (Моско область);
  • 2008 — Шке ончер, Сӱретчын рӱдӧ пӧртшӧ (Моско);
  • 2008 — Шке ончер, Серпухов оласе Тоштер-ончер рӱдер (Моско область);
  • 2009 — «Фёдор Помелов, Иннеса Помелова» ончер, Сӱретчын рӱдӧ пӧртшӧ (Моско);
  • 2010 — «Руш галерей-21 курым» ончер, Кугу Ачамланде сарын рӱдӧ тоштерже (Моско);
  • 2011 — Москосо монументалист-влак (Моско);
  • 2012 — «МСХ-лан 80 ий», Сӱретчын рӱдӧ пӧртшӧ (Моско);
  • 2012 — Валентин, Иннеса да Фёдор Помеловмыт (Йошкар-Ола, Марий Эл Республик);
  • 2012 — «Пикшызе-тулын палыже» шке ончер, Серпуховысо историй-сымыктыш тоштер (Моско область);
  • 2012 — Шке лӱмгече ончер, Протвино оласе Ончер рӱдер (Моско область);
  • 2013 — «Сӱретче мегаполисыште» ончер (Моско);
  • 2014 — «Омса, воштончыш, окна» МсХ ончер (Моско);
  • 2014 — «„СТЕНА ХОЛСТ“. МС ХМДИ СХ-лан 60 ий» лӱмгече ончер, Сӱретчын рӱдӧ пӧртшӧ (Моско);
  • 2015 — «Кече да йӱд» шке ончер, Серпухов оласе Тоштер-ончер рӱдер (Моско область);
  • 2016 — «Валентин, Иннеса, Фёдор Помеловмыт „Три грани“» ончер, Ржев оласе Ончер рӱдер (Тверь область);
  • 2016 — «Канде кава йымалне» шке ончер, Боровск оласе Тоштер-ончер рӱдер (Калуго область);
  • 2018 — «Формо и тӱс» Помеловмытын ончерышт, Республикысе сӱретсымыктыш тоштер (Йошкар-Ола, Марий Эл Республик);
  • 2020 — «Марина Цветаеван илышыж гыч хронике» шке ончер, Цветаев ешын Таруса тоштер (Таруса, Калуго область)[9];
  • 2023 — «Графике, керамике да монументальный сымыктыш» лӱмгече ончер (Серпухов, Моско область)[10];
  • 2024 — «Необычное в обычном» Помеловмытын ончерышт (Калуго);
  • 2025 — «Салам, шошо» шке ончер, Протвино оласе Ончер рӱдер (Моско область)[11] да молат.

Галерей

  • «Пеледыш дене ӱдыр»

    «Пеледыш дене ӱдыр»

  • «Поэтессе»

    «Поэтессе»

  • «Теркупшан ӱдыр»

    «Теркупшан ӱдыр»

  • «Кече да Йӱд»

    «Кече да Йӱд»

  • «Марина Цветаева» плакетке

    «Марина Цветаева» плакетке

Палемдымаш

  1. ↑ 1 2 3 4 Помелова Инесса Александровна. rah.ru. Тергыме кече: 23 ӱярня 2025.
  2. ↑ 1 2 3 Выставка Иннесы и Фёдора Помеловых «Необычное в обычном» (руш.). kmii.ru. Тергыме кече: 23 ӱярня 2025.
  3. ↑ 1 2 3 Помеловы - это целая династия, <https://www.marpravda.ru/news/religiya/pomelovi-eto-celaya-dinastiya/>. Тергыме: 23 ӱярня 2025. 
  4. ↑ Помелова Иннеса (неопр.). ot-ido.art. Тергыме кече: 23 ӱярня 2025.
  5. ↑ Иннеса Александровна Помелова (родилась в 30.11.1942) - Биография художника, известные произведения, выставки (руш.). Artchive. Тергыме кече: 23 ӱярня 2025.
  6. ↑ Авторские галереи - Помелова Иннеса Александровна. www.artlib.ru. Тергыме кече: 23 ӱярня 2025.
  7. ↑ 1 2 Помелова Инесса Александровна Статьи о живописи. Художественная галерея АртПанорама. (руш.). www.artpanorama.su. Тергыме кече: 23 ӱярня 2025.
  8. ↑ Московский Союз Художников. artmsh.ru живопись, скульптура, дизайн. artanum.ru. Тергыме кече: 23 ӱярня 2025.
  9. ↑ Вдохновленная судьбой, 2020-10-14, <https://october-tarusa.ru/article/2402>. Тергыме: 24 ӱярня 2025. 
  10. ↑ Выставка Инессы Помеловой, Почетного академика Российской академии художеств открывается в Серпухове, <https://serp.mk.ru/culture/2022/11/10/vystavka-inessy-pomelovoy-pochetnogo-akademika-rossiyskoy-akademii-khudozhestv-otkryvaetsya-v-serpukhove.html?ysclid=m8m2bfxtza303026722>. Тергыме: 23 ӱярня 2025. 
  11. ↑ Федор Помелов. Открытие выставки Иннесы Помеловой "Здравствуй весна", ВЦ г.Протвино. 6 марта 2025г. (руш.). ВКонтакте (ӱярня 2025). Тергыме кече: 23 ӱярня 2025.

Литератур

  • Дендерина А. И. Основание мастерской монументальной живописи в Академии художеств // Научные труды Санкт-Петербургской академии художеств. 2024. № 70. 188—203

Кылвер-влак

© Правообладателем данного материала является АНО «Интернет-энциклопедия «РУВИКИ».
Использование данного материала на других сайтах возможно только с согласия АНО «Интернет-энциклопедия «РУВИКИ».
"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Помелова,_Иннеса_Александровна&oldid=1232944" гыч налме