Эмганыше-влакын правашт верч кучедалме тӱнямбал кече
| Эмганыше-влакын правашт верч кучедалме тӱнямбал кече | |
|---|---|
 | |
| Тӱрлылык | Тӱнямбалысе |
| Ышталтын | 1992 |
| Палемдат | ий еда |
| Кече | 5 ага |
| Кылдалтын | инвалидность дене |
 РУВИКИ.Медиаште медиафайл-влак | |
Эмганыше-влакын правашт верч кучедалме тӱнямбал кече — ий еда 5 майыште палемдыме тӱнямбал кече[1].
Эмганыше-влакын правашт верч кучедалме тӱнямбал кечын цельже — мер калыкын тӱткышыжым начар тазалыкан еҥ-влакын праваштым аралыме дене кылдалтше йодышыш вииктараш. Тиде пашам верым темлыме, шотан инфраструктырым да тунемме верым ыштыме йодыш-влакым авалта.
Историй
Тиде кече, Инвалид-влакын 3 декабрьыште палемдыме Тӱнямбал кечышт дене пырля, экшык улман еҥ-влакын праваштым аралыме дене кылдалтше йодышланлан еҥ-влакым тӱткышыштым виктарышаш[2], вет чылалан раш: нунынат пашам ышташ, инфраструктур дене пайдаланаш, тунемаш правашт виян эконимикан эллаштат, вияҥаш тӧчышӧ эллаштыже ойлыманат огыл, пешак чӱчкыдын пудырталтеш[3].
«Эмганыше-влакын правашт верч кучедалме тӱнямбал кече» историй тӱҥалтышыжым 1992 ий 5 майыште налеш. Тиде кечын латшым элысе начар тазалыкан еҥ-влак иканаште пӱтынь европысо инвалид-влакын иктӧр правашт да праваштым шыгыремдыме ваштареш кучедалме кечым эртареныт. Тылеч вара тыгай мероприятий-влак кажне ийын визымше май эртат, тыгак Россий Федерацийыштат.
Россий Федерацийыште инвалид-влакын праваштым аралыме нерген 12 актым пеҥгыдемден. Мемнан элыште начар тазалыкан еҥ-влакын праваштым аралымашке виктаралтше тӱрлӧ кугыжаныш программе ден акций, конференций да митинг-влак эртат. Посна еҥ–влаклан полышым пуымо социал акций-влак (мутлан, «Инвалид — мерын обществын иктӧран еҥже»), поро кумылым ончыктышо да сотемдарыме вашлиймаш-влак эртаралтыт[4].
Тыге, 2011 ий гыч Российыште «Логалаш лийме йырвел» кугыжаныш программе шукталтеш. Тудын негызеш эмганыше-влаклан корным йӧнештарат, шымлыме кышкарым уэмдат, инвалид улман еҥ-влаклан реабилитацийым саемдымаш, тидын шотыштак туныктымым, спортым, тӱвырам, наукым да мер илышым келыштарат.
Йыргешке ӱстел йыр чумыргат, тыште мер еҥ-влак кучем тӧра-влак дене эмганыше икшыве-влакын представительышт дене туныктымо шотышто праваштым аралыме нерген каҥашат[5].
Тыгак ончо
- Российыште инвалид ушем
- Пӱтынь Российысе инвалид-влакын обществышт
- Российгӧргысӧ сокыр-влакын ушемышт
- Пульмонолог кече
Палемдымаш
- ↑ Международный день борьбы за права инвалидов«Культура.РФ». «Культура.РФ». Тергыме кече: 3 сӱрем 2024.
- ↑ 5 мая – Международный день борьбы за права инвалидов. РООИ «Перспектива (4 ага 2007). Тергыме кече: 5 ага 2009. Архивировано из оригинала 25 вӱдшор 2009 ий.
- ↑ Международный день борьбы за права инвалидов: российская специфика. «Коллективное Действие». Тергыме кече: 5 ага 2009. Архивировано из оригинала 24 ага 2012 ий.
- ↑ В рамках Международного дня борьбы за права инвалидов в Барнауле провели научно-просветительскую программу. Администрация города Барнаула (6 ага 2024). Тергыме кече: 3 сӱрем 2024.
- ↑ Марина Черненкова. 5 мая 2024 – Международный день борьбы за права инвалидов: История и традиции даты. ОСН ТВ (4 ага 2024). Тергыме кече: 3 сӱрем 2024.
Литератур
- Бегидов, М. В. Социальная защита инвалидов : учебное пособие для вузов / М. В. Бегидов, Т. П. Бегидова. — 2-е изд., перераб. и доп. — Москва : Издательство Юрайт, 2022. — 98 с. — (Высшее образование). — ISBN 978-5-534-05572-6. — Текст : электронный // Образовательная платформа Юрайт [сайт].
- Зелинская, Д. И. Инвалидность детского населения России (современные правовые и медико-социальные процессы) : монография / Д. И. Зелинская, Р. Н. Терлецкая. — Москва : Издательство Юрайт, 2022. — 194 с. — (Актуальные монографии). — ISBN 978-5-534-11775-2. — Текст : электронный // Образовательная платформа Юрайт [сайт].
- Евтушенко, И. В. Правоведение с основами семейного права и прав инвалидов : учебник : [16+] / И. В. Евтушенко, В. В. Надвикова, В. И. Шкатулла ; под общ. ред. В. И. Шкатуллы. – Москва : Прометей, 2017. – 578 с. : табл. – (Бакалавриат). – Режим доступа: по подписке.